CHƯƠNG IV - DÂN TRÍ

 

CHƯƠNG III

DÂN TRÍ

Một dân tộc chỉ lớn lên khi không ngừng học hỏi

Có một câu hỏi đã theo tôi rất lâu.

Tại sao có những dân tộc, chỉ sau vài thập niên, có thể thay đổi gần như toàn bộ diện mạo đất nước?

Trong khi cũng có những dân tộc, dù có thêm tài nguyên, thêm vốn đầu tư, thậm chí thêm nhiều cơ hội, nhưng vẫn loay hoay trong vòng lặp cũ?

Ban đầu, tôi nghĩ câu trả lời nằm ở tiền.

Sau đó, tôi nghĩ nằm ở công nghệ.

Rồi tôi nghĩ nằm ở thể chế.

Mỗi lần đều tìm thấy một phần của sự thật.

Nhưng vẫn còn điều gì đó chưa đủ.

Cho đến một ngày, tôi chợt nhận ra.

Có lẽ điều quyết định nhất không phải là một quốc gia đang có bao nhiêu tri thức.

Mà là...

Họ có còn khả năng học những điều mới hay không.

---

Xin đừng xem đây là một trò chơi ngôn từ.

Đó là hai việc hoàn toàn khác nhau.

Một người có thể biết rất nhiều.

Nhưng nếu không còn muốn học, những điều anh ta biết sẽ dần trở thành giới hạn của chính mình.

Một dân tộc cũng vậy.

Điều nguy hiểm không phải là hôm nay chúng ta biết ít.

Điều nguy hiểm là ngày mai chúng ta không còn muốn biết nhiều hơn hôm nay.

---

Bạn có để ý không?

Lịch sử hiếm khi ưu ái những dân tộc tự cho mình đã hoàn hảo.

Ngược lại, lịch sử thường mở cơ hội cho những dân tộc biết khiêm tốn học hỏi.

Học từ thành công.

Học từ thất bại.

Học từ bạn bè.

Học từ đối thủ.

Và đôi khi...

Học từ chính những sai lầm của mình.

---

Tôi muốn mời bạn suy nghĩ về một nghịch lý.

Chúng ta thường nói:

"Tri thức là sức mạnh."

Điều đó đúng.

Nhưng có lẽ còn một điều quan trọng hơn.

Khả năng tạo ra tri thức mới mới là sức mạnh bền vững.

Một dân tộc chỉ biết tiếp nhận sẽ luôn đi sau.

Một dân tộc biết sáng tạo sẽ bắt đầu mở đường.

Đó là khoảng cách giữa người sử dụng ánh sáng và người phát minh ra ngọn đèn.

Đó cũng là khoảng cách giữa một quốc gia đi theo thời đại và một quốc gia góp phần tạo nên thời đại.

---

Đến đây, tôi xin mời bạn giữ lại một câu hỏi.

Có phải mục tiêu của giáo dục chỉ là đào tạo người kiếm được việc làm?

Hay mục tiêu lớn hơn là tạo nên những con người biết học suốt đời, biết suy nghĩ độc lập, biết hợp tác và biết sáng tạo?

Đó sẽ là cuộc trò chuyện của chương này.