CHƯƠNG 24

 

CHƯƠNG 24

ĐỐI THOẠI ĐÔNG – TÂY

Từ "Dân vi quý" đến "Nhà nước của dân"

Nếu những nhà tư tưởng lớn của nhân loại cùng ngồi lại, họ sẽ đồng ý với nhau điều gì? Và họ sẽ tranh luận về điều gì?

PHẦN I. KHỔI NGUYÊN

Khổng Tử mở lời

Khổng Tử nói:

Một quốc gia muốn bền vững phải bắt đầu từ việc tu dưỡng con người.

Nếu người lãnh đạo không có đức.

Thì luật pháp nhiều đến đâu.

Dân cũng không phục.

Hàn Phi Tử trả lời

Đức là điều đáng quý.

Nhưng quốc gia không thể chỉ dựa vào đạo đức.

Con người có thiện và có ác.

Cho nên phải có:

Pháp luật.

Thưởng phạt.

Kỷ cương.

Mặc Tử bổ sung

Điều quan trọng nhất là lợi ích chung.

Nếu chính sách chỉ phục vụ một nhóm.

Thì quốc gia sẽ chia rẽ.

Bình luận của Hưng Quốc Học

Ba học thuyết không loại trừ nhau.

Một quốc gia hiện đại cần:

Đức để xây dựng văn hóa.

Pháp để duy trì trật tự.

Tinh thần phụng sự lợi ích chung để tạo sự đồng thuận.

PHẦN II. PHƯƠNG TÂY THAM GIA

Hobbes

Con người nếu không có một trật tự chung thì dễ rơi vào xung đột.

Vì vậy cần một nhà nước đủ năng lực để giữ gìn hòa bình.

John Locke

Nhưng quyền lực không phải là vô hạn.

Chính quyền tồn tại để bảo vệ:

Quyền sống.

Quyền tự do.

Quyền sở hữu.

Nếu đánh mất mục tiêu ấy.

Thì tính chính danh bị đặt dấu hỏi.

Rousseau

Nguồn gốc của quyền lực phải gắn với sự đồng thuận của cộng đồng chính trị.

Nhà nước phải hướng tới lợi ích chung.

John Stuart Mill

Muốn xã hội tiến bộ.

Phải bảo vệ quyền tự do tư tưởng.

Một ý kiến thiểu số vẫn có thể chứa đựng một phần sự thật.

Nếu không có tranh luận.

Không có tiến bộ.

Bình luận của Hưng Quốc Học

Tự do tư tưởng không đối lập với trật tự.

Một xã hội phát triển cần:

Tự do trong khuôn khổ pháp luật.

Tranh luận trên cơ sở lý lẽ và bằng chứng.

Trách nhiệm đi cùng quyền tự do.

PHẦN III. THỜI ĐẠI HIỆN ĐẠI

Karl Popper

Một xã hội không thể tránh mọi sai lầm.

Điều quan trọng là có khả năng phát hiện và sửa sai.

Francis Fukuyama

Sức mạnh quốc gia không chỉ nằm ở kinh tế.

Mà còn ở:

Chất lượng thể chế.

Năng lực nhà nước.

Niềm tin xã hội.

PHẦN IV. HƯNG QUỐC HỌC TỔNG HỢP

Sau hàng nghìn năm.

Các học thuyết khác nhau.

Nhưng đều gặp nhau ở một số điểm.

Điểm thứ nhất

Con người là trung tâm.

Không phải quyền lực.

Không phải của cải.

Mà là con người.

Điểm thứ hai

Giáo dục quyết định tương lai.

Từ Khổng Tử.

Đến Fukuzawa Yukichi.

Đến các quốc gia hiện đại.

Không có ngoại lệ.

Điểm thứ ba

Pháp luật phải tạo ra công bằng.

Không phải đặc quyền.

Điểm thứ tư

Quyền lực phải gắn với trách nhiệm.

Không có quyền lực nào đứng trên lợi ích của quốc gia.

Điểm thứ năm

Một quốc gia muốn trường tồn.

Phải biết tự sửa sai.

Đây là điểm giao thoa giữa kinh nghiệm lịch sử và yêu cầu của thời đại tri thức.

TUYÊN NGÔN CỦA HƯNG QUỐC HỌC

Từ cuộc đối thoại Đông – Tây, Hưng Quốc Học không tuyệt đối hóa bất kỳ học thuyết nào.

Chúng ta học:

Tinh thần "dân vi quý" của Mạnh Tử.

Giáo dục và đạo đức của Khổng Tử.

Pháp trị của Hàn Phi Tử.

Tư duy chiến lược của Tôn Tử.

Khát vọng cải cách của Đàm Tự Đồng và Khang Hữu Vi.

Tinh thần khai sáng của Fukuzawa Yukichi.

Quyền tự nhiên của John Locke.

Khế ước xã hội của Rousseau.

Tự do tư tưởng của John Stuart Mill.

Xã hội mở của Karl Popper.

Năng lực nhà nước và niềm tin xã hội của Francis Fukuyama.

Nhưng chúng ta không sao chép nguyên xi bất kỳ học thuyết nào.

Dân Mạnh Hưng Quốc là sự tổng hợp, chọn lọc và phát triển những giá trị còn phù hợp để trả lời câu hỏi của thế kỷ XXI:

Làm thế nào để xây dựng một quốc gia hùng cường, nơi người dân được phát triển toàn diện, thể chế có năng lực, pháp luật được tôn trọng, khoa học được khuyến khích và xã hội có khả năng không ngừng học hỏi, tự hoàn thiện?

Tôi đề xuất một điều chỉnh cuối cùng cho bố