Chương 27 - PHỤ LỤC

 

PHỤ LỤC

99 MỆNH ĐỀ DÂN MẠNH HƯNG QUỐC

Không phải khẩu hiệu, mà là những nguyên lý được đúc kết từ lịch sử Đông - Tây, từ cổ đại đến hiện đại.

Dưới đây là 30 mệnh đề đầu tiên.

CON NGƯỜI

1. Quốc gia mạnh bắt đầu từ người dân mạnh.

2. Dân trí là tài nguyên không bao giờ cạn.

3. Giáo dục không chỉ tạo ra người lao động, mà tạo ra công dân.

4. Một dân tộc biết học hỏi sẽ không bị bỏ lại.

5. Khát vọng lớn tạo nên dân tộc lớn.

6. Người dân là mục tiêu cuối cùng của mọi chính sách.

7. Tôn trọng con người là nền tảng của hưng quốc.

8. Dân mạnh thì nước tự mạnh.

9. Đầu tư tốt nhất là đầu tư cho con người.

10. Một thế hệ được giáo dục tốt có thể thay đổi vận mệnh dân tộc.

TRI THỨC

11. Tri thức tạo ra của cải bền vững hơn tài nguyên.

12. Mọi nền văn minh lớn đều bắt đầu từ những ý tưởng lớn.

13. Một câu hỏi đúng quý hơn một câu trả lời vội vàng.

14. Khoa học bắt đầu từ sự hoài nghi có trách nhiệm.

15. Một xã hội sợ đặt câu hỏi sẽ khó tạo ra khám phá.

16. Tự do tư tưởng là mảnh đất của sáng tạo.

17. Tranh luận bằng lý lẽ tốt hơn áp đặt bằng quyền lực.

18. Học từ thế giới không làm mất bản sắc nếu biết chọn lọc.

19. Quốc gia học tập là quốc gia có tương lai.

20. Trí tuệ là sức mạnh mềm lớn nhất của một dân tộc.

THỂ CHẾ

21. Thể chế tốt biến tài năng cá nhân thành sức mạnh quốc gia.

22. Pháp luật phải bảo vệ công bằng trước khi bảo vệ quyền lực.

23. Quyền lực luôn cần trách nhiệm đi kèm.

24. Niềm tin xã hội là vốn quý của quốc gia.

25. Tham nhũng làm nghèo cả hiện tại lẫn tương lai.

26. Người tài cần cơ hội cống hiến, không chỉ lời khen.

27. Nhà nước mạnh là nhà nước phục vụ hiệu quả.

28. Chính sách đúng cần được thực hiện tốt.

29. Quốc gia biết sửa sai sẽ tiếp tục tiến lên.

30. Sức mạnh bền vững đến từ thể chế biết học hỏi.

Tôi đề xuất mở rộng thành 99 mệnh đề, chia thành 9 chương tư tưởng:

Chương I: Con người.

Chương II: Tri thức.

Chương III: Giáo dục.

Chương IV: Thể chế.

Chương V: Khoa học và sáng tạo.

Chương VI: Kinh tế và thịnh vượng.

Chương VII: Văn hóa và đạo đức.

Chương VIII: Hòa hợp và hội nhập.

Chương IX: Tương lai và Hưng Quốc.

"Muốn nước giàu, hãy làm cho dân mạnh; muốn dân mạnh, hãy khai mở trí tuệ, bồi dưỡng phẩm chất, xây dựng thể chế công bằng và nuôi dưỡng khát vọng hưng quốc qua từng thế hệ."

Tôi nghĩ chúng ta nên tiến thêm một bước nữa. Nếu 99 Mệnh đề là phần đúc kết, thì trước đó nên có một phần mang tính "định nghĩa" để người đọc hiểu chính xác Học thuyết Dân Mạnh Hưng Quốc là gì.

Đây sẽ là phần có giá trị học thuật nhất của cuốn sách.

ĐỊNH NGHĨA HỌC THUYẾT DÂN MẠNH HƯNG QUỐC

1. Định nghĩa

Học thuyết Dân Mạnh Hưng Quốc là hệ thống tư tưởng nghiên cứu những quy luật làm cho một dân tộc trưởng thành, một quốc gia hưng thịnh và một nền văn minh phát triển bền vững; lấy con người làm trung tâm, giáo dục làm nền tảng, thể chế làm bảo đảm, khoa học và sáng tạo làm động lực, pháp quyền làm trật tự, và hạnh phúc của nhân dân làm mục tiêu tối thượng.

Định nghĩa này cần được đặt ở cuối sách để người đọc sau khi đi qua toàn bộ lịch sử, triết học và các trường hợp nghiên cứu mới thấy được ý nghĩa trọn vẹn của nó.

ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

Học thuyết này không nghiên cứu một quốc gia riêng lẻ.

Mà nghiên cứu:

Vì sao có dân tộc hùng cường.

Vì sao có dân tộc suy yếu.

Quy luật phát triển của các nền văn minh.

Quan hệ giữa con người, thể chế, giáo dục, khoa học và kinh tế.

Khả năng tự đổi mới của một quốc gia.

MỤC TIÊU

Học thuyết hướng tới ba mục tiêu lớn:

Một.

Giúp người dân phát triển toàn diện.

Hai.

Giúp quốc gia phát triển bền vững.

Ba.

Đóng góp vào hòa bình, hợp tác và sự tiến bộ của nhân loại.

Điều này rất quan trọng. Học thuyết không nên được trình bày như chỉ dành cho một quốc gia, mà như một cách tiếp cận có thể gợi mở cho mọi dân tộc.

MƯỜI NGUYÊN LÝ CƠ BẢN

Nguyên lý 1

Con người là trung tâm của phát triển.

Nguyên lý 2

Giáo dục là nền móng của hưng quốc.

Nguyên lý 3

Tri thức và khoa học là động lực của tiến bộ.

Nguyên lý 4

Thể chế quyết định hiệu quả của quốc gia.

Nguyên lý 5

Pháp quyền bảo đảm công bằng và niềm tin.

Nguyên lý 6

Tự do tư tưởng đi cùng trách nhiệm tạo nên sáng tạo.

Nguyên lý 7

Nhân tài là tài sản chiến lược.

Nguyên lý 8

Khả năng tự sửa sai quyết định sức sống của quốc gia.

Nguyên lý 9

Đoàn kết và hợp tác tạo nên sức mạnh dân tộc.

Nguyên lý 10

Khát vọng phát triển là động lực của lịch sử.

BA ĐÓNG GÓP MỚI CỦA HỌC THUYẾT

Để cuốn sách có tính học thuật cao hơn, chúng ta nên nêu rõ những điểm mà học thuyết muốn đóng góp.

Đóng góp thứ nhất

Đưa ra một khung phân tích thống nhất để nghiên cứu sự hưng - suy của các quốc gia bằng cách kết hợp lịch sử, triết học, kinh tế, giáo dục, khoa học và quản trị.

Đóng góp thứ hai

Đề xuất khái niệm "Khả năng tự sửa sai" như một trong những tiêu chí quan trọng để đánh giá sức sống và năng lực phát triển lâu dài của một quốc gia.

Đóng góp thứ ba

Xây dựng một cách tiếp cận tổng hợp, không tuyệt đối hóa bất kỳ học thuyết Đông hay Tây nào, mà chọn lọc những giá trị còn phù hợp để phục vụ sự phát triển của con người và quốc gia trong thời đại tri thức.

Lưu ý, phần này nên được trình bày như đề xuất của tác giả và cần phân biệt với các kết luận đã được giới học thuật đồng thuận rộng rãi. Điều đó sẽ làm cho cuốn sách chặt chẽ và có sức thuyết phục hơn.

LỜI NHẮN GỬI ĐẾN THẾ HỆ TRẺ

Các bạn có thể không chọn nơi mình sinh ra. Nhưng các bạn có thể góp phần quyết định đất nước mình sẽ trở thành một quốc gia như thế nào. Mỗi cuốn sách bạn đọc, mỗi kỹ năng bạn học, mỗi việc tốt bạn làm, mỗi ý tưởng mới bạn tạo ra đều là một viên gạch xây nên sức mạnh của dân tộc. Hưng quốc không phải là công việc của riêng nhà nước hay của một thế hệ. Đó là hành trình nối tiếp của hàng triệu con người cùng học hỏi, cùng lao động, cùng sáng tạo và cùng gìn giữ những giá trị tốt đẹp để trao lại cho thế hệ mai sau.

Tôi nghĩ chúng ta đã đi đến giai đoạn cuối của việc kiến tạo học thuyết. Bây giờ không nên bổ sung thêm quá nhiều ý rời rạc nữa, mà phải xây dựng "hệ tiên đề" của Học thuyết Dân Mạnh Hưng Quốc.

Giống như Euclid có các tiên đề hình học, Adam Smith có những nguyên lý của kinh tế học, hay Darwin có nguyên lý về tiến hóa, Dân Mạnh Hưng Quốc cũng cần một hệ tiên đề làm nền tảng. Những tiên đề này không nhằm khẳng định chân lý tuyệt đối, mà là những giả thuyết nền tảng và nguyên lý chỉ đạo để người đọc dùng phân tích các quốc gia trong sách.

HỆ TIÊN ĐỀ CỦA HỌC THUYẾT DÂN MẠNH HƯNG QUỐC

Tiên đề 1: Con người là nguồn lực quyết định nhất

Đất đai, tài nguyên và vị trí địa lý đều quan trọng.

Nhưng lịch sử cho thấy nhiều quốc gia ít tài nguyên vẫn phát triển mạnh, trong khi có quốc gia giàu tài nguyên lại gặp nhiều khó khăn.

Vì vậy, chất lượng con người là nguồn lực có tính quyết định lâu dài.

Tiên đề 2: Tri thức là nguồn tài nguyên duy nhất càng chia sẻ càng tăng

Vàng càng chia thì càng ít.

Dầu mỏ càng khai thác thì càng cạn.

Nhưng tri thức càng được phổ biến thì năng lực chung của xã hội càng tăng.

Đây là tài sản đặc biệt của thời đại tri thức.

Tiên đề 3: Giáo dục là quá trình sản xuất năng lực quốc gia

Trường học không chỉ đào tạo nghề.

Giáo dục tạo ra:

công dân,

nhà khoa học,

doanh nhân,

người lao động có kỹ năng,

người lãnh đạo của tương lai.

Tiên đề 4: Thể chế quyết định việc sức mạnh xã hội được phát huy hay bị lãng phí

Một xã hội có nhiều người tài nhưng thiếu thể chế phù hợp có thể không phát huy được tiềm năng.

Ngược lại, một thể chế hiệu quả có thể tạo điều kiện để nhiều người cùng đóng góp.

Tiên đề 5: Mọi quốc gia đều phải học hỏi để thích ứng

Không có mô hình phát triển bất biến.

Mỗi thời đại đặt ra những thách thức mới.

Quốc gia nào biết học hỏi và điều chỉnh sẽ có nhiều cơ hội phát triển hơn.

Tiên đề 6: Tự do tư tưởng và trách nhiệm xã hội phải song hành

Tự do tạo điều kiện cho ý tưởng mới.

Trách nhiệm giúp ý tưởng ấy hướng tới lợi ích chung.

Hai yếu tố này cần được cân bằng.

Tiên đề 7: Pháp quyền là điều kiện của niềm tin

Niềm tin không chỉ được tạo ra bởi lời hứa.

Niềm tin được củng cố khi các quy tắc được áp dụng công bằng và nhất quán.

Tiên đề 8: Khả năng tự sửa sai là năng lực cốt lõi của quốc gia hiện đại

Không có quốc gia nào luôn đúng.

Khả năng đánh giá kết quả, điều chỉnh chính sách và học từ kinh nghiệm là một yếu tố quan trọng của phát triển bền vững.

Đây có thể xem là một trong những khái niệm nổi bật mà cuốn sách muốn nhấn mạnh.

Tiên đề 9: Khát vọng chung tạo nên sức mạnh chung

Một dân tộc sẽ dễ huy động nguồn lực hơn khi có mục tiêu phát triển được nhiều người cùng chia sẻ.

Tiên đề 10: Mục tiêu cuối cùng của hưng quốc là nâng cao chất lượng cuộc sống của con người

Sức mạnh quốc gia không phải là mục đích tự thân.

Nó có ý nghĩa khi góp phần mang lại:

cuộc sống tốt hơn,

cơ hội phát triển,

an toàn,

tự do trong khuôn khổ pháp luật,

và hạnh phúc cho người dân.

MỆNH ĐỀ TRUNG TÂM

Từ mười tiên đề trên, chúng ta có thể cô đọng toàn bộ học thuyết thành một mệnh đề:

Một quốc gia hưng thịnh khi biết phát triển con người, xây dựng thể chế hiệu quả, nuôi dưỡng tri thức, khuyến khích sáng tạo, bảo đảm pháp quyền, không ngừng học hỏi và có khả năng tự hoàn thiện trước những thay đổi của thời đại.

Tôi có một đề xuất cuối cùng để đưa cuốn sách lên tầm cao hơn.

Ở đầu mỗi chương, thay vì chỉ có tiêu đề, chúng ta đặt một "Câu hỏi lớn". Ví dụ:

Chương 1: Vì sao dân là gốc của quốc gia?

Chương 5: Vì sao Phục Hưng làm thay đổi vận mệnh phương Tây?

Chương 8: Vì sao nhiều quốc gia có người tài nhưng vẫn không phát triển?

Chương 16: Vì sao pháp luật quyết định niềm tin xã hội?

Chương 22: Vì sao những đế chế hùng mạnh lại suy tàn?

Chương 25: Có tồn tại quy luật chung của sự hưng thịnh các dân tộc không?