QUYỀN BIỂU TÌNH Ở CỘNG HÒA LIÊN BANG ĐỨC

QUYỀN BIỂU TÌNH Ở CỘNG HÒA LIÊN BANG ĐỨC VÀ HƯỚNG HOÀN THIỆN CHẾ ĐỊNH NÀY TRONG DỰ THẢO SỬA ĐỔI HIẾN PHÁP 1992

TS. Nguyễn Minh Tuấn

Nguồn: Tạp chí Nghiên cứu lập pháp,

Văn phòng Quốc hội, 

Số 12 (224)/ Tháng 6/2013, tr. 56-64

Biểu tình là quyền tự do của công dân. Cách ứng xử với quyền biểu tình của công dân từ phía công quyền phản ánh mức độ tôn trọng nhân dân, tôn trọng Hiến pháp. [1] Mặc dù biểu tình là một quyền hiến định, nhưng ở Việt Nam, nhiều người còn tránh dùng từ này, thậm chí còn coi đây là một chủ đề “nhạy cảm”, không nên bàn. Biểu tình có thực sự “đáng sợ” thế không? Ở các nước văn minh hiện nay người ta quan niệm và có những cách thức nào để đưa hoạt động này vào trật tự, nề nếp? Trên cơ sở có tham khảo kinh nghiệm lập hiến, lập pháp ở CHLB Đức, bài viết đưa ra các đề xuất hoàn thiện chế định này ở Việt Nam.

1.      Cơ sở hiến định, nội dung và thực tiễn thực thi quyền biểu tình ở CHLB Đức

1.1. Cơ sở hiến định

Quyền biểu tình là một trong những cách thức quan trọng để công dân bày tỏ chính kiến của mình. Điều 8 Luật cơ bản Đức (LCB)[2] qui định:

“1. Tất cả người Đức đều có quyền biểu tình một cách ôn hòa và không vũ khí không phụ thuộc vào sự đồng ý hay không của chính quyền.

2. Đối với những cuộc biểu tình được tổ chức ở ngoài trời, quyền biểu tình này có thể bị hạn chế bởi Luật.”[3]

Từ qui định của Điều 8 LCB này có thể rút ra những nhận định sau:

–      Điều 8 LCB đã minh thị rõ biểu tình là quyền của công dân, đồng thời khẳng định nghĩa vụ của nhà nước phải tạo điều kiện để người dân được thực hiện quyền biểu tình.[4]

–      Phạm vi bảo vệ của quyền này là tất cả người Đức, được hiểu là những người có quốc tịch Đức, không phụ thuộc vào độ tuổi (dẫn chiếu theo Điều 116 LCB).

–      Ôn hòa và không sử dụng vũ khí là điều kiện bắt buộc đối với một cuộc biểu tình.

–      Người biểu tình chỉ cần đăng ký theo thủ tục, trình tự pháp luật qui định.

–      Trách nhiệm của cơ quan công quyền là tạo mọi điều kiện để người dân thực hiện quyền biểu tình.

1.2. Nội dung cơ bản của Luật biểu tình ở CHLB Đức

Luật biểu tình (LBT) của Cộng hòa liên bang Đức lần đầu tiên được đăng công báo ngày 24/7/1953[5], có hiệu lực thi hành từ ngày 10/8/1953.[6]

Về cấu trúc, Luật biểu tình năm 1953 gồm có 33 Điều. Nội dung của Luật biểu tình đề cập đến bốn nội dung chính: Những qui định chung; quyền nghĩa vụ của những người tham gia biểu tình; quyền và nghĩa vụ của cảnh sát và xử lý vi phạm.

1.2.1.        Những qui định chung

Nội dung biểu tình (Meinungskundgabe) về nguyên tắc là không bị giới hạn. Người biểu tình có thể biểu tình về bất cứ vấn đề gì thuộc phạm vi của quyền tự do ngôn luận (Meinungsfreiheit).[7]

Điều 1 Khoản 2 Luật biểu tình qui định các trường hợp cấm biểu tình như:

·      chống lại trật tự dân chủ tự do (die freiheitliche demokratische Grundordnung) đã được qui định tại Điều 18 Luật cơ bản;

·      tham gia nhằm mục đích kêu gọi Tòa án hiến pháp tuyên bố giải tán một Đảng chính trị nào đó.[8]

·      ủng hộ một đảng phái đã được Tòa án hiến pháp liên bang tuyên bố là đảng vi hiến và cấm hoạt động;

·      tụ họp những hội mà theo Luật về Hội (Vereinsgesetz) và Điều 9 khoản 2 LCB đã cấm hoạt động.

Ngoài ra, người tham gia biểu tình không được sử dụng vũ khí hay công cụ có tính bạo lực  nào nhằm mục đích gây tổn thương hoặc làm thiệt hại tài sản của người khác hay tài sản công (Điều 2 LBT); không được mặc những trang phục, hoặc sử dụng những biểu tượng có tính chất thù địch về mặt chính trị (Điều 3 LBT).

Một điều kiện quan trọng trong Luật biểu tình là những người tham gia biểu tình phải có chung ít nhất một mục đích (gemeinsamer Zweck). Hiểu thế nào là chung mục đích? Theo Tòa án Hiến pháp liên bang, “chung mục đích” là “sự ràng buộc về nội dung của những người tham gia biểu tình, cùng hướng tới ít nhất một mục đích cụ thể.”[9] “Một cuộc biểu tình có mục đích chung” được hiểu là nhiều người cùng tham gia thể hiện chính kiến của mình trong quan hệ với trật tự dân chủ của nhà nước. Những sự kiện do tư nhân tổ chức mang tính giải trí, văn hóa không được gọi là biểu tình.[10]

Về số lượng người tham gia biểu tình, Luật cơ bản và Luật biểu tình đều không qui định rõ số lượng tối thiểu người tham gia biểu tình là bao nhiêu. Các nhà khoa học Luật Hiến pháp cho rằng cần căn cứ vào chính thuật ngữ “Versammlung”, có nghĩa là một tập hợp, mà một tập hợp thì tối thiểu cần có ít nhất hai người tham gia.[11]

1.2.2.        Quyền và nghĩa vụ của đoàn biểu tình

Bất cứ ai biểu tình ở ngoài trời phải tiến hành thông báo cho cơ quan có thẩm quyền chậm nhất trước 48 giờ, trong đó phải nêu rõ: ai là người trưởng đoàn, các thông tin về biểu tình và chịu trách nhiệm về cuộc biểu tình (Điều 14 LBT). Việc sử dụng các biểu ngữ nội dung gì phải được thông báo trước cho cảnh sát khi tiến hành thông báo cho cơ quan có thẩm quyền về việc biểu tình (Điều 18 LBT).

Như vậy, ở Đức biểu tình không có nghĩa vụ phải xin phép (nicht genehmigungspflichtig), mà chỉ cần thông báo (Bekanntgabe).

Điểm đặc biệt trong Luật biểu tình ở Đức là đã xác định rõ: Trách nhiệm của cơ quan có thẩm quyền là phải tổ chức các phương tiện giao thông tại nơi diễn ra biểu tình để đảm bảo an toàn cho cuộc biểu tình. Phán quyết số 69 của Tòa án hiến pháp liên bang đã nêu rõ “các cơ quan nhà nước phải có trách nhiệm tổ chức, tạo mọi điều kiện cho cuộc biểu tình diễn ra một cách ôn hòa”.[12] Đoàn biểu tình chỉ cần công bố rõ thời gian, địa điểm tổ chức biểu tình, còn việc đảm bảo trật tự an toàn giao thông ra sao là thuộc trách nhiệm của cơ quan nhà nước.

Một điểm khá lý thú là Luật biểu tình ở Đức qui định rất rõ về vai trò, quyền hạn và trách nhiệm của “người trưởng đoàn”, theo đó cuộc biểu tình nào cũng phải có một người trưởng đoàn, đây sẽ là người tổ chức tiến hành và chịu trách nhiệm về cuộc biểu tình. Người trưởng đoàn sẽ chịu trách nhiệm theo dõi diễn tiến của việc biểu tình, chịu trách nhiệm về việc biểu tình phải diễn ra một cách ôn hòa, không vũ khí (Điều 8, Điều 19 LBT).

Trong quá trình biểu tình, trưởng đoàn có quyền dừng hoặc chấm dứt biểu tình bất cứ lúc nào, có thể tước quyền biểu tình của bất cứ ai có hành động gây rối, hoặc không tuân theo chỉ đạo của trưởng đoàn (Điều 8, Điều 19 LBT). Người bị trưởng đoàn đuổi khỏi đoàn biểu tình, phải có nghĩa vụ rời khỏi đoàn biểu tình ngay lập tức, cảnh sát sẽ hỗ trợ trưởng đoàn thực hiện đúng nhiệm vụ trong trường hợp người bị đuổi không tuân theo yêu cầu của trưởng đoàn biểu tình (Điều 11 LBT).

Ngoài ra, Luật biểu tình ở Đức cũng cho phép người trường đoàn có thể cử ra một số người trợ giúp biểu tình (Ordner) từ thành viên của đoàn biểu tình đó (Điều 9 Khoản 1 LBT). Những người trợ giúp biểu tình này phải được sự đồng ý của cơ quan có thẩm quyền khi đăng ký biểu tình (Điều 18 Khoản 2 LBT). Trưởng đoàn phải chịu trách nhiệm thông báo cho cảnh sát về những người trợ giúp biểu tình này (Điều 9 Khoản 2 LBT).

1.2.3.       Quyền và nghĩa vụ của cảnh sát

Điều 15 Khoản 1 LBT qui định cơ quan có thẩm quyền có thể cấm biểu tình hoặc cho phép biểu tình có điều kiện khi tại thời điểm chuẩn bị tiến hành biểu tình hoặc đang biểu tình có những căn cứ rõ ràng cho thấy việc biểu tình là gây nguy hiểm trực tiếp cho “trật tự chung”.

Cũng có nhiều tranh luận xung quanh thuật ngữ “trật tự chung” (öffentliche Ordnung), vì  nhiều nhà khoa học pháp lý Đức cho rằng đây là một thuật ngữ “không xác định”. Làm thế nào để biết được một hành vi có trực tiếp xâm phạm đến trật tự chung hay không. Về vấn đề này, Tòa án Hiến pháp liên bang đã giải thích thuật ngữ trật tự chung qui định tại Điều 15 khoản 1 LBT rằng: “Đây không phải là cửa tử để hạn chế quyền biểu tình. Khi áp dụng vào trường hợp cụ thể, cơ quan có thẩm quyền phải căn cứ vào những tiêu chuẩn định lượng của Luật hiến pháp như: phải có đủ cơ sở pháp lý, có đủ bằng chứng thực tế xác minh, các biện pháp áp dụng phải tương xứng với hành vi vi phạm.”[13]

Ngay khi tuyên bố giải tán biểu tình, tất cả các thành viên lập tức phải rời khỏi nơi biểu tình (Điều 13 LBT). Trong quá trình biểu tình, không chỉ trưởng đoàn biểu tình mà cảnh sát cũng có thể yêu cầu người không tuân thủ các qui định về luật biểu tình ra khỏi đoàn biểu tình (Điều 18 LBT).

Cơ quan công quyền cũng không có quyền quay phim, chụp ảnh những người tham gia biểu tình, ngoại lệ chỉ khi có căn cứ thực tế cho rằng việc biểu tình đang trực tiếp gây nguy hiểm trực tiếp cho an toàn và trật tự chung (Điều 12a LBT).

Về địa điểm tiến hành biểu tình, Luật qui định rõ đoàn biểu tình không được tiến hành biểu tình tại các cơ quan lập pháp của liên bang hay của bang cũng như Tòa án Hiến pháp liên bang (Điều 16 Khoản 1). Cũng nên phân biệt rõ rằng Luật chỉ cấm biểu tình chứ không cấm những hoạt động như lễ hội quần chúng được tổ chức định kỳ, lễ hành hương hoặc các hoạt động tôn giáo ngoài trời được diễn ra ở những địa điểm này (Điều 17 LBT).

1.2.4.        Xử lý vi phạm

Tùy thuộc vào tính chất, mức độ của hành vi, Luật biểu tình của Đức phân biệt khá rõ xử lý hình sự và xử lý hành chính (Điều 29, Điều 29a LBT). 

Nhằm đảm bảo trật tự và an toàn cho hoạt động biểu tình, các nhà làm luật Đức qui định rõ trách nhiệm hình sự đối với hành vi vi phạm pháp luật biểu tình ở ngay trong Luật tại Điều 21 LBT: “Ai đe dọa, chia rẽ, gây trở ngại hoặc ngăn cản cuộc biểu tình hợp pháp bằng các hành động bạo lực sẽ bị phạt tù đến 3 năm hoặc bị phạt tiền.” Qui định này là đã xác định rõ chế tài đối với bất kỳ ai, kể cả người thi hành công vụ xâm phạm quyền tự do biểu tình hiến định của người dân.

Về trách nhiệm của người tham gia biểu tình, sau khi đã có tuyên bố cấm biểu tình hoặc lệnh giải tán biểu tình đã được công bố, người nào tiếp tục chống đối bằng việc tiếp tục tiến hành biểu tình sẽ bị phạt tù đến 1 năm hoặc bị phạt tiền (Điều 23 LBT). Trưởng đoàn biểu tình hoặc người trợ giúp biểu tình mà sử dụng vũ khí hoặc công cụ bạo lực khác nhằm gây thương tích cho người khác hoặc gây thiệt hại về tài sản của người khác sẽ bị phạt tù đến 1 năm hoặc bị phạt tiền (Điều 24 LBT).

Việc xử phạt hành chính được qui định cụ thể tại Điều 29 LBT. Khoản 1 điều này liệt kê những hành vi nào thì áp dụng xử lý hành chính và khoản 2 qui định mức xử phạt. Điều 30 Luật biểu tình là điều khoản chuyển tiếp. Điều này dẫn chiếu áp dụng Điều 74a của Bộ luật hình sự và Điều 23 luật xử phạt vi phạm hành chính.

1.3. Thực tiễn thực hiện pháp luật biểu tình

1.3.1.       Thực tiễn áp dụng pháp luật biểu tình

Trên cơ sở luật pháp và thực tiễn biểu tình ở Đức, Giáo sư Gerrit Manssen đã tổng kết một vài tình huống thực tiễn điển hình và cách thức giải quyết biểu tình ở Đức[14] như sau:

Các lý do cấm biểu tình	Thực tế giải quyết
1. Cảnh sát cấm biểu tình do lo ngại rằng sẽ có một đoàn biểu tình khác chống đối lại.	Kết luận: Trái luật. Cơ quan có thẩm quyền phải có trách nhiệm thấy trước và buộc phải thấy trước khả năng có những cuộc biểu tình chống đối khác để tổ chức cho dân thực hiện quyền biểu tình của mình.
2. Cấm biểu tình do lo ngại rằng người tham gia biểu tình với số lượng quá lớn, đồng thời sẽ có những hành vi bạo lực (Gewalttätigkeiten).	Kết luận: Chỉ đúng luật nếu cơ quan có thẩm quyền đưa ra đầy đủ bằng chứng cụ thể (konkrete Beweise), trong đó chứng minh một cách rõ ràng đoàn biểu tình đã có sự chuẩn bị mang theo vũ khí (Điều 15 Khoản 1 LBT).
3. Cấm biểu tình vì lý do nội dung của biểu tình (Meinungskundgabe).	Kết luận: Trái luật. Nội dung biểu tình về vấn đề gì là không bị cấm, trừ khi nội dung biểu tình thuộc phạm vi bảo vệ của Điều 5 khoản 2 LCB về tự do ngôn luận.
4. Không cho phép những người biểu tình mặc quần áo giống nhau.	Kết luận: Trái luật. Nếu những người tham gia biểu tình không vi phạm điều cấm về đồng phục qui định tại Điều 3 Luật biểu tình.
5. Không cho phép sử dụng cờ hoặc những vật dụng có gắn biểu tượng có tính chất thù địch trái Hiến pháp (verfassungsfeindliche Symbolen).	Kết luận: Đúng luật (theo Điều 86, 86a Bộ luật hình sự Đức).
6. Cấm những người tham gia biểu tình do sử dụng các dụng cụ như trống, kèn, đuốc, vợt bóng chày, dây xích chó.	Kết luận: Trái luật. Không có căn cứ cụ thể để nói rằng đây là những vũ khí nguy hiểm.

1.3.2.       Những trường hợp không có qui định trong luật

Thực tiễn thi hành quyền biểu tình rất đa dạng, bởi có rất nhiều cách thức khác nhau để con người biểu đạt thái độ, chính kiến của mình về một vấn đề nào đó. Từ đó cũng dễ hiểu khi có những trường hợp biểu tình mà luật biểu tình của Đức không có qui định cụ thể. Đây là những trường hợp mà việc xác định cuộc biểu tình đó có hợp pháp hay không phụ thuộc vào phán quyết của Tòa án Hiến pháp và những phán quyết này hình thành nên án lệ về biểu tình ở Đức.

Dưới đây là một trường hợp cụ thể:

Vào một ngày đẹp trời, một người có quốc tịch Đức tên là M đã đến thông báo với cơ quan có thẩm quyền theo luật định sẽ cùng một số người khác tổ chức một cuộc biểu tình ôn hòa chống lại việc xây dựng nhà máy điện hạt nhân ở Wackersdorf. Mục đích của đoàn biểu tình là: "mong muốn những người xây dựng nhà máy và người dân thấy được sự nguy hiểm, tác hại của nhà máy điện hạt nhân." Tiêu ngữ của đoàn biểu tình này là: "Năng lượng mặt trời thay vì chất phóng xạ" (Sonne statt Plutonium).

Vào ngày 23/6/1986, khoảng 6h sáng, một nhóm khoảng 30 người đã tiến hành biểu tình dưới hình thức ngồi xếp hàng dài (Sitzblockade) ở nhà máy tại Wackersdorf. Từ 6h30 đến 8h30, một vài người trong số đó có M xếp hàng trước cả lối ra vào nhà máy nhằm không cho những người công nhân đi xe tải vào khu đất xây dựng nhà máy.

Ngay sau đó, cảnh sát đã đến giải tán đoàn biểu tình. Tất cả những người biểu tình đều bị bắt với lý do mà cảnh sát đưa ra là họ đã xâm phạm trật tự công cộng theo Điều 240 Bộ luật hình sự của Đức.

Tiếp đó, M còn bị Tòa án sơ thẩm của bang tuyên phạt tiền với số tiền tổng cộng là 700 DM (tương ứng 20 ngày công, mỗi ngày 35 DM). 

Không chấp nhận bản án sơ thẩm, M đã khiếu kiện lên Tòa án hiến pháp liên bang để đề nghị giải quyết. M cho rằng trong trường hợp này cả cảnh sát và Tòa án sơ thẩm ở Wackersdorf đã xâm phạm quyền tự do biểu tình của M, cũng như đoàn biểu tình.

Câu hỏi đặt ra là liệu trong trường hợp này quyền tự do biểu tình của M và nhóm biểu tình có bị vi phạm hay không?

Tòa án Hiến pháp liên bang trong phán quyết BVerfG 104, 92 đã lập luận và tuyên án như sau:

Muốn biết được việc cảnh sát giải tán đoàn biểu tình có xâm phạm quyền tự do biểu tình hay không thì phải trở lại với các tiêu chí cụ thể như: phạm vi bảo vệ quyền biểu tình, mục đích chung của người tham gia biểu tình, thủ tục pháp lý liên quan và tính có căn cứ pháp luật hay không trong hành vi của cảnh sát cũng như của Tòa án sơ thẩm.

Thứ nhất, cần phải xem xét việc biểu tình có thuộc phạm vi bảo vệ của Điều 8 Khoản 1 Luật cơ bản và các qui định tương ứng trong Luật biểu tình không? Điều 8 Khoản 1 Luật cơ bản bảo vệ tất cả người Đức quyền được biểu tình một cách hòa bình và không sử dụng vũ khí. Vì M là người có quốc tịch Đức, do vậy M hoàn toàn thuộc phạm vi bảo vệ của quyền này. Điều 8 Khoản 1 Luật cơ bản cũng bảo vệ tất cả những dạng thức hành vi mà có quan hệ vật chất, trực tiếp đến việc biểu tình (unmittelbare sachliche Zusammenhang).

Thứ hai, cần xem xét cuộc biểu tình của nhiều người có chung mục đích không? Trong trường hợp này, thông qua biểu ngữ, hành động của tất cả những người tham gia biểu tình (những yếu tố khách quan) và thông qua động cơ, mục đích họ là mong muốn cảnh báo về mức độ nguy hiểm của việc xây dựng nhà máy điện hạt nhân ở đây (những yếu tố chủ quan), hoàn toàn có thể khẳng định rằng họ có chung mục đích.

Thứ ba, về mặt thủ tục cần xem xét việc biểu tình đã thực hiện đúng thủ tục luật định chưa? Thực tế M đã thông báo biểu tình với cơ quan có thẩm quyền trước 48 giờ. Như vậy việc biểu tình là phù hợp với Điều 14 Khoản 1 Luật biểu tình của liên bang  (Bundesversammlungsgesetz) về thủ tục đăng ký biểu tình[15]

Thứ tư, phải xem xét việc xếp hàng dài và ngồi án ngữ trước cửa ra vào nhà máy liệu có phải là hành vi biểu tình một cách ôn hòa hay không? Vấn đề này, Tòa án hiến pháp liên bang đã viện dẫn Điều 5 khoản 3 Luật biểu tình (Versammlungsgesetz) để chứng minh khả năng loại trừ. Điều khoản này qui định những cuộc biểu tình đươc coi là không ôn hòa khi những hành vi của những người tham gia có tính chất gây nguy hiểm (Gefährlichkeit), chống lại người khác, xâm hại tài sản công hay tài sản của người khác hoặc bất cứ hành vi có tính chất bạo lực nào. Dựa trên căn cứ này, hành động của đoàn biểu tình rõ ràng chưa gây nguy hiểm trực tiếp và vì thế phải được coi là biểu tình ôn hòa. Cảnh sát do vậy chưa có đủ căn cứ pháp lý rõ ràng để tiến hành giải tán hay bắt giữ đoàn biểu tình. 

Thứ năm, Điều 240 Khoản 1 Bộ luật hình sự qui định rất rõ điều kiện: "dùng vũ lực" (mit Gewalt). Những người tham gia biểu tình ở đây không trang bị vũ khí và cũng không dùng bất cứ hình thức vũ lực nào để chống đối, do vậy việc nói rằng đoàn biểu tình gây rối trật tự công cộng theo Điều 240 Bộ luật hình sự và việc Tòa án yêu cầu nộp phạt 700 DM cũng là không có cơ sở pháp luật. 

Căn cứ vào những lập luận trên, Tòa án hiến pháp liên bang đã đưa ra phán quyết: Thứ nhất, đoàn biểu tình không vi phạm pháp luật về biểu tình; Thứ hai, hành động giải tán, bắt giữ những người biểu tình và phạt tiền họ là không có đủ cơ sở pháp lý.[16]

Từ ngày phán quyết này của Tòa án Hiến pháp liên bang có hiệu lực, các giáo trình Luật hiến pháp cũng như các tài liệu liên quan cũng đã liệt kê hình thức biểu tình ngồi xếp hàng (Sitzblockade) thuộc phạm vi bảo vệ của Điều 8 Khoản 1 Luật cơ bản. Hay nói cách khác đó là hình thức biểu tình được pháp luật ở Đức bảo vệ.[17]

2.      Những vấn đề còn tồn tại về pháp luật biểu tình ở Việt Nam

            Ở Việt Nam, xét từ góc độ thực tế, không phải đến giờ Việt Nam mới có biểu tình. Lịch sử Việt nam chứng kiến rất nhiều cuộc biểu tình của những người dân yêu nước. Trong lịch sử giữ nước, chống ngoại xâm, chúng ta có những cuộc biểu tình lớn như Biểu tình Xô Viết Nghệ Tĩnh do Đảng Cộng Sản khởi động kỷ niệm ngày Quốc tế Lao động 1-5-1930, Biểu tình ngày 19/8/1945 do Việt Minh tổ chức để dẫn đến Cách Mạng Tháng Tám giành độc lập, biểu tình Phật giáo 1968 v.v... Xét ở góc độ ngôn ngữ, theo Từ điển Hán Việt của Đào Duy Anh thì biểu tình là việc “dân chúng tụ họp nhau để biểu thị ẩn tình và ý nguyện.”[18] Như vậy, về bản chất biểu tình là biểu hiện của dân chủ, là cần thiết, không phải là một hành động chống đối. Biểu tình là một hình thức hành động ôn hòa nhằm thể hiện mục đích, bày tỏ quan điểm ủng hộ hoặc phản đối về một vấn đề nào đó.

            Xét ở góc độ Hiến pháp, Điều 69 Hiến pháp 1992 qui định: “Công dân […] có quyền […] biểu tình theo quy định của pháp luật.”

            Từ qui định tại Điều 69 này, cũng như các qui định ở trong Chương V về quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân có thể rút ra một số nhận định sau:

-         Thứ nhất, biểu tình là việc nhân dân bày tỏ chính kiến của mình nhằm thực hiện quyền làm chủ (Điều 2), quyền tham gia quản lý nhà nước và xã hội (Điều 53) của mình, góp phần thúc đẩy sự công bằng, dân chủ và tiến bộ xã hội.

-         Thứ hai, biểu tình là một quyền hợp hiến ở Việt Nam. Theo Hiến pháp và pháp luật hiện hành, thì công dân luôn luôn có quyền biểu tình một cách ôn hòa. Hay nói cách khác, quyền biểu tình của công dân được Hiến pháp hiện hành đảm bảo.

-         Thứ ba, công dân hoàn toàn có quyền biểu tình ngay cả khi chưa có luật hay không có luật về biểu tình. Hay nói cách khác, việc cho rằng vì chưa có luật về biểu tình, nên công dân chưa được phép biểu tình là hoàn toàn trái với Hiến pháp.

-         Thứ tư, ở Việt Nam, Hiến pháp “là luật cơ bản của Nhà nước, có hiệu lực pháp lý cao nhất. Mọi văn bản pháp luật khác phải phù hợp với Hiến pháp.“ (Điều 146, Hiến pháp 1992). Hiến pháp 1992 hoàn toàn không trao cho Chính phủ quyền ban hành Nghị định để hạn chế quyền công dân. Do vậy, việc chính quyền ban hành và viện dẫn Nghị định quy định một số biện pháp bảo đảm trật tự công cộng số 38/2005/NĐ-CP và Thông tư số 09/2005/TT-BCA để ngăn cản và đàn áp biểu tình là vi phạm Hiến pháp. Chính vì vi hiến, nên Nghị định số 38/2005/NĐ-CP và Thông tư số 09/2005/TT-BCA không có giá trị pháp lý. Vì không có giá trị pháp lý nên người biểu tình không thể bị quy chụp là "tụ tập đông người", "gây rối trật tự công cộng" theo Nghị định 38 của Chính phủ ban hành năm 2005.

-         Thứ năm, cụm từ „theo quy định của pháp luật“ có nghĩa là tuân theo những quy định thuộc về pháp luật khi đã có hiệu lực, chứ không phải chưa có. Vậy thì, nếu chưa có quy định của pháp luật tương ứng thì điều đó có nghĩa rằng quyền biểu tình của công dân theo Điều 69 Hiến pháp không có bất cứ hạn chế nào. Cơ quan hành chính Nhà nước không thể ngộ nhận về quyền hạn của mình, bởi lẽ nếu Chính phủ muốn quản lý biểu tình thì Chính phủ phải soạn thảo và trình dự án luật, để Quốc hội xem xét và ban hành, chứ Chính phủ không có quyền đưa ra những quy định hay triển khai những hành động can thiệp trái với quyền hiến định của người dân đã được qui định trong Hiến pháp.

3.      Kiến nghị và đề xuất cụ thể về vấn đề biểu tình trong dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992 và pháp luật về biểu tình ở Việt Nam trong tương lai.

Điều 26 Dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992 (sửa đổi, bổ sung Điều 69) qui định: “Công dân có quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, được thông tin, hội họp, lập hội, biểu tình theo quy định của pháp luật.”

Dự thảo đã bỏ hai từ “có quyền” trong Điều 69 Hiến pháp 1992 và thay vào đó bằng chữ “được”. Cách qui định này dẫn đến cách hiểu rằng: Biểu tình vốn là một quyền, mọi công dân đều có quyền biểu tình (Điều 69), nay chỉ “được biểu tình theo qui định của pháp luật” (Điều 26 dự thảo). Điều đó đồng nghĩa với việc: biểu tình là do nhà nước ban phát (lưu ý từ “được”) và nếu như chưa có “quy định của pháp luật”, tức là nhà nước “chưa cho”, thì người dân không được biểu tình. Cách qui định này rõ ràng là không phù hợp với tư duy khai phóng, tiến bộ về nhân quyền đang là chủ đạo trên thế giới hiện nay.

Thực chất, việc ban hành luật điều chỉnh hoạt động biểu tình là trách nhiệm của cơ quan nhà nước. Việc quản lý hoạt động biểu tình cũng là trách nhiệm của cơ quan nhà nước.

Hiến pháp được làm ra là để hạn chế quyền lực nhà nước, để qui định trách nhiệm của nhà nước, không phải nhân dân. Do vậy, trách nhiệm của các cơ quan Nhà nước là phải tôn trọng và bảo vệ công dân thực hiện quyền biểu tình của mình. Biểu tình không đáng sợ. Ngăn cấm biểu tình bằng cách này hay cách khác đều là việc đi ngược lại xu thế tiến bộ của thế giới, đi ngược lại tuyên bố xây dựng nhà nước pháp quyền đã nêu ở Điều 2 Hiến pháp. Tôi nghĩ, quan trọng là cách tư duy về quyền này, sau đó là kế hoạch, cách thức tổ chức cuộc biểu tình ra sao. Chính quyền nên tận dụng hoạt động biểu tình, coi đó như một chiếc cầu nối giữa chính quyền với nhân dân, coi đó là phương tiện đắc lực để khắc phục tệ quan liêu, tham nhũng.

Thay vì qui định như trong dự thảo, tôi đề xuất Điều 26 Dự thảo sửa đổi Hiến pháp nên tách riêng các quyền, trong đó có quyền biểu tình ra thành một Điều riêng. Hiến pháp Việt Nam nên qui định quyền biểu tình cụ thể như sau:

“1. Công dân có quyền biểu tình ôn hòa và không vũ khí, không phụ thuộc vào sự đồng ý hay không của chính quyền.

2. Nhà nước có trách nhiệm tạo mọi điều kiện thuận lợi để người dân được thực hiện quyền biểu tình. Mọi hành vi đe dọa, chia rẽ, gây cản trở hoặc ngăn cản cuộc biểu tình hợp pháp sẽ bị xử lý hình sự hoặc xử phạt hành chính tùy theo tính chất, mức độ.

3. Quyền biểu tình của công dân chỉ có thể bị giới hạn bởi một đạo luật của Quốc hội. Việc giới hạn cũng không làm mất đi bản chất của quyền này.”

Nếu qui định như vậy theo tôi sẽ có hai ưu điểm: Thứ nhất, điều khoản này xác định rõ công dân biểu tình không có nghĩa vụ phải xin phép, mà chỉ cần thông báo cho chính quyền. Đây là cách qui định phổ biến của các bản Hiến pháp trên thế giới hiện nay; Thứ hai, qui định người tham gia biểu tình không được sử dụng vũ khí hay công cụ có tính bạo lực sẽ làm rõ cơ sở đảm bảo cho một cuộc biểu tình ôn hòa. Tất cả những vấn đề cụ thể, có tính kĩ thuật khác như cần phải thông báo trước trong thời gian bao lâu, những dụng cụ nào được hiểu là vũ khí, trách nhiệm của người trưởng đoàn biểu tình, những người tham gia biểu tình thế nào, trách nhiệm của cơ quan có thẩm quyền ra sao…nên được qui định ở trong một đạo luật do Quốc hội ban hành.

Trên cơ sở hiến định quyền biểu tình như trên, Luật biểu tình trong tương lai nếu có nên tiếp tục làm rõ những vấn đề pháp lý căn bản sau:

Thứ nhất, cần làm rõ trách nhiệm của Trưởng đoàn tổ chức biểu tình. Khi thông báo về việc biểu tình với cơ quan nhà nước có thẩm quyền, cần khai báo rõ ai là Trưởng đoàn, nội dung, mục đích của biểu tình là gì. Tôi cho rằng nên qui định rõ: Trưởng đoàn biểu tình sẽ chịu trách nhiệm theo dõi diễn tiến của việc biểu tình, chịu trách nhiệm về việc biểu tình phải diễn ra một cách ôn hòa, không vũ khí, có quyền dừng hoặc chấm dứt biểu tình bất cứ lúc nào. Trong quá trình biểu tình, cả trưởng đoàn và cảnh sát có thể tước quyền biểu tình của bất cứ ai sử dụng vũ khí hay có hành động gây rối, vi phạm pháp luật hoặc không tuân theo chỉ đạo của trưởng đoàn. Việc sử dụng các biểu ngữ nội dung gì phải được thông báo trước cho cảnh sát khi tiến hành thông báo cho cơ quan có thẩm quyền về việc biểu tình.

Thứ hai, làm rõ hàng loạt các khái niệm pháp lý căn bản về biểu tình, chẳng hạn như vấn đề “không vũ khí”, “nghĩa vụ thông báo”, “mục đích biểu tình” là như thế nào. Việc mang theo các dụng cụ như trống, kèn, đuốc, vợt đánh bóng… có được coi là “vũ khí” hay không? Cần phải thông báo trước về việc biểu tình với chính quyền trong thời gian bao lâu? Thế nào là có chung một mục đích trong một cuộc biểu tình? Chính quyền có thể cấm biểu tình khi cho rằng nội dung biểu tình là không phù hợp hoặc lo ngại rằng người biểu tình sẽ tham gia với số lượng quá lớn hoặc lo ngại rằng sẽ có một đoàn biểu tình khác chống đối lại không?...

Thứ ba, nên xác định rõ trách nhiệm của cơ quan có thẩm quyền trong việc đảm bảo cho việc biểu tình được diễn ra một cách an toàn, đúng luật, chẳng hạn như trách nhiệm phải tổ chức các phương tiện giao thông ra sao, rồi trong trường hợp nào thì cảnh sát có thể yêu cầu người không tuân thủ các qui định về luật biểu tình ra khỏi đoàn biểu tình, trường hợp nào thì có thể yêu cầu chấm dứt biểu tình v.v…

Luật biểu tình nên làm rõ mối liên hệ giữa quyền biểu tình và quyền tự do ngôn luận trong việc xác định nội dung của cuộc biểu tình. Theo quan điểm của tác giả, nên qui định công dân có quyền biểu tình về bất kỳ vấn đề nào, nếu chúng thuộc phạm vi bảo vệ của quyền tự do ngôn luận.

Thứ tư, cần qui định cụ thể trách nhiệm pháp lý đối với hành vi đe dọa, chia rẽ, gây trở ngại hoặc ngăn cản cuộc biểu tình hợp pháp bằng các hành động bạo lực. Chế tài này nên được áp dụng chung, cho bất kỳ ai, kể cả người thi hành công vụ nếu xâm phạm quyền tự do biểu tình hiến định của người dân.

Thứ năm, để hoạt động biểu tình được đi vào nề nếp, đảm bảo an ninh, trật tự, an toàn xã hội, trong Luật biểu tình cũng nên qui định rõ hình thức biểu tình nào thì được chấp nhận? việc xếp hàng dài và ngồi án ngữ trước cửa ra vào một địa điểm nào đó có phải là hành vi biểu tình một cách ôn hòa hay không? Việc biểu tình ở bên ngoài trụ sở Quốc hội có bị ngăn cấm không? Người biểu tình có được mặc đồng phục, sử dụng cờ hoặc biểu tượng không? Nếu có, thì có hạn chế gì không?

Thiết nghĩ, cách ứng xử với quyền biểu tình của công dân từ phía công quyền phản ánh mức độ tôn trọng nhân dân, tôn trọng Hiến pháp. Thực chất, biểu tình không có gì đáng sợ, quan trọng là cách tư duy về quyền này như thế nào, tiếp đó là kế hoạch, cách thức quản lý, tổ chức biểu tình ra sao. Chính quyền nên tận dụng hoạt động biểu tình, nên coi đó như một cầu nối, một kênh đối thoại quan trọng giữa chính quyền với nhân dân, từ đó một mặt kiểm soát và đưa hoạt động này trở nên có nề nếp, trật tự, mặt khác thông qua việc lắng nghe dân, cân nhắc, điều chỉnh và hoạch định các chính sách liên quan sao cho hợp với lòng dân hơn.

---

[1] Lembke in JuS 2005, 984–988, 1081–1085; Gröpl in Jura 2002, 18–25

[2] Ở Đức, quyền tự do biểu tình lần đầu tiên được qui định ở Điều 161, Hiến pháp nhà thờ thánh Paul (Paulskirchenverfassung) năm 1848, sau đó được kế thừa và phát triển trong các bản Hiến pháp Cộng hòa Weimar 1919 và Hiến pháp của CHLB Đức năm 1949.

[3] Nguyên bản Tiếng Đức: “(1) Alle Deutschen haben das Recht, sich ohne Anmeldung oder Erlaubnis friedlich und ohne Waffen zu versammeln. (2) Für Versammlungen unter freiem Himmel kann dieses Recht durch Gesetz oder auf Grund eines Gesetzes beschränkt werden.”

[4] Phán quyết số 69 của Tòa án hiến pháp liên bang đã nêu rõ “các cơ quan nhà nước phải có trách nhiệm tổ chức, tạo mọi điều kiện cho cuộc biểu tình diễn ra một cách ôn hòa” (BverfGE 69, 315ff.).

[5] Công báo tập 1, năm 1953, BGBl. I, từ trang 684.

[6] Từ cải cách liên bang lần thứ hai năm 2006, thẩm quyền lập pháp về biểu tình đã được chuyển giao cho các bang. Hay nói cách khác về lĩnh vực biểu tình, liên bang không còn sở hữu quyền lập pháp nữa, các bang có quyền tự ban hành luật biểu tình riêng cho bang của mình. Mặc dù vậy, theo Điều 125a Khoản 1 LCB, Luật biểu tình của liên bang vẫn tiếp tục có hiệu lực ở những bang mà chưa xây dựng được luật biểu tình riêng. Hiện nay các bang Bayern, Sachen-Anhalt, Sachen và Niedersachen đã xây dựng được Luật biểu tình riêng (Số liệu năm 2013).

[7] Gerrit Mansen, Staatsrecht II, Grundrechte, 7. Aufl., 2010, Rn. 485.

[8] Lý do phải qui định điều này vì một phần đã có qui định tại Điều 43 Khoản 1 Luật Tòa án hiến pháp liên bang chỉ có Hạ viện, thượng viện hoặc chính phủ liên bang mới có quyền đệ trình lên Tòa án hiến pháp liên bang về vấn đề này.

[9] BverfGE 69, 315 (343) (Brokdorf).

[10] Xem: Lembke in: JuS 2005, 984–988, 1081–1085; Gröpl in: Jura 2002, S. 18–25.

[11] Xem:  Gröpl in: Jura 2002, S. 25.

[12] BverfGE 69, 315ff; vgl. Gerrit Mansen, Staatsrecht II, Grundrechte, 7. Aufl., 2010, Rn. 485.

[13] BVerfG, NJW 2001, 2072 ff.

[14] Gerrit Mansen, Staatsrecht II, Grundrechte, 7. Aufl., 2010, Rn. 488

[15] Về qui định các quyền cơ bản, ở Đức có hai điều khác cơ bản với pháp luật Việt Nam: Thứ nhất, ở Đức chỉ có luật do Nghị viện ban hành mới được giới hạn các quyền của công dân. Quyền biểu tình cũng như nhiều quyền cơ bản khác trong luật cũng vậy. Liên quan đến quyền biểu tình ở Đức có Luật biểu tình lần đầu tiên có hiệu lực vào ngày 10/8/1953; thứ hai, khi cho rằng quyền tự do cơ bản của mình bị xâm hại, công dân có quyền khởi kiện và được giải quyết bởi một thiết chế Tài phán độc lập theo Điều 19 khoản 3 Luật cơ bản. Ngoài ra công dân Đức cũng có quyền khởi kiện trực tiếp lên Tòa án Hiến pháp liên bang theo Điều 93 Khoản 1 mục số 4a Luật cơ bản.

[16] Nguồn: BVerfG 104, 92, (104f.). Xem thêm các phán quyết khác liên quan: BVerfG 73, 206 (235f.); BVerfG 87, 399, (406). 

[17] Xem thêm: Lembke in JuS 2005, 984–988, 1081–1085; Gröpl in Jura 2002, 18–25; Epping, Grundrechte, 2. Aufl., 2005, Rn.36f; G. Manssen, Staatsrecht II, 7. Aufl., 2010, Rn. 474.

[18] Đào Duy Anh, Hán – Việt từ điển, Nxb Khoa học xã hội, Hà nội, 1992, tr. 64.

Read more »

Triết lý pháp luật hiện đại của Radbruch

Nguyễn Minh Tuấn 

Gustav Radbruch (1878–1949)

Gustav Radbruch (1878–1949) là ông tổ của ngành triết học pháp luật ở Đức, đồng thời là một trong những nhà triết học pháp luật có ảnh hưởng nhất trong thế kỷ XX. Nói đến Radbruch, người ta vẫn thường nhắc đến một bài viết rất ngắn, nhưng cũng rất nổi tiếng được xuất bản vào tháng 9/1945: bài viết “Năm phút triết học pháp luật” (Fünf Minuten Rechtsphilosophie). Chỉ với “năm phút”, nhưng Radbruch đã khái quát hóa được “năm triết lý”, “năm yêu cầu” cơ bản nhất của pháp luật hiện đại, xuất phát từ nền tảng pháp luật tự nhiên, trên cơ sở phê phán những luận điểm của trường phái thực chứng pháp luật.
- Luật pháp hiện đại: chống lại sự tùy tiện
Trường phái pháp luật thực chứng cho rằng: “Mệnh lệnh cũng là luật và ở nơi nào có quyền lực thì ở đó tồn tại pháp luật.” [1]
Radbruch phản bác lại rằng hiểu như vậy rất nguy hiểm, vì đó chính là việc cổ súy cho tư tưởng độc tài, đặt bạo quyền đứng trên luật pháp. Ông phê phán: “Cách tư duy này đã làm cho các luật gia và cũng như người dân đang dần mất đi khả năng tự vệ, chống lại những hành vi của công quyền hành xử độc ác, không cần đến luật pháp.” [2]
Xuất phát từ những lập luận đó, ông đã đưa ra nhận định luật pháp hiện đại phải có chức năng chống lại sự tùy tiện. Muốn chống lại sự tùy tiện thì một đạo luật phải được ưu tiên áp dụng chung cho tất cả các trường hợp liên quan và công quyền không được phép hành động, nếu luật pháp không cho phép.[3]
- Luật pháp hiện đại: chống lại chế độ độc tài và bạo quyền
Trường phái thực chứng pháp luật cho rằng: “Luật pháp là những gì đem lại lợi ích cho con người.”[4]
Radbruch phản bác lại và cho rằng: khái niệm “lợi ích” ở đây rất mơ hồ. Ông đưa ra hàng loạt các câu hỏi để cùng suy ngẫm như: Phải chăng việc vi phạm hợp đồng, những việc làm trái với lẽ phải cũng sẽ đều là “luật”, miễn sao nó phục vụ cho “lợi ích của con người”? Mà “con người” ở đây là ai? Phải chăng bất kể những gì mà cơ quan công quyền cho rằng nó có lợi cho con người thì đó đều là luật, bao gồm cả sự chuyên quyền và tùy tiện, xử phạt không cần luật hay tống giam, đàn áp không cần xét xử và tuyên án? Thế nào là lợi ích công và lợi ích tư? Điều gì xảy ra khi luật pháp chỉ phục vụ lợi ích của một người hay một nhóm người có trong tay quyền lực, nhưng lại ẩn dưới danh nghĩa là “lợi ích công”?[5]
Radbruch khẳng định: “Không, nhất định pháp luật phải có vai trò chống lại sự độc quyền và bạo quyền.”[6] Từ đó, ông đi đến nhận định không phải tất cả mọi thứ mà đem lại lợi ích cho con người thì đều là luật. Mà những gì là luật, chỉ khi đó là lẽ phải[7] và có ích cho tất cả mọi người.[8] Kết luận này cho thấy tư tưởng của Radbruch xuất phát từ động cơ bảo vệ nền dân chủ, chống lại bạo quyền; tư tưởng này rất khác so với quan điểm nặng về tính giai cấp của pháp luật, coi pháp luật là thể hiện ý chí của giai cấp thống trị và bảo vệ trước hết lợi ích của giai cấp thống trị.
- Luật pháp hiện đại: Chống lại sự bất công, hận thù và những hành động phi nhân tính
Trường phái pháp luật thực chứng cho rằng: con người là khác nhau về địa vị, xuất thân, nhiệm vụ… do vậy pháp luật phải làm rõ sự khác biệt này. Radbruch không phản đối một thực tế là con người khác nhau, nhưng ông lại có quan điểm khác, ông cho rằng mục đích tối thượng của luật pháp không phải là khoét sâu sự khác biệt hay khoảng cách giữa những con người, mà cầnhướng đến sự công bằng (Gerechtigkeit).[9] Khi xây dựng hay áp dụng pháp luật cần phải dựa trên những tiêu chuẩn chung, đảm bảo sự vô tư. Sự vô tư không thể có khi pháp luật hay việc áp dụng pháp luật không mang trong đó tính thiện, mà chứa đựng lòng hận thù, sự phân biệt đối xử hay những hành động phi nhân tính. Radbruch nêu ví dụ: nếu một ai đó cổ vũ cho việc ám sát các đối thủ chính trị, hoặc cổ vũ cho những mệnh lệnh giết những người của những chủng tộc khác, thì tất cả những điều này không phải là sự công bằng và cũng không được hiểu là luật.[10]
Như vậy một trong những tiêu chí của pháp luật hiện đại đó chính là sự công bằng. Pháp luật, ngoài nghĩa là lẽ phải, nó phải thể hiện sự công bằng, tính vô tư, đồng thời là công cụ để chống lại lòng hận thù hay những hành động phi nhân tính.
- Luật pháp hiện đại: Chống lại sự không ổn định và không an toàn
Radbruch quan niệm rằng con người không ai hoàn thiện và vì vậy pháp luật do con người làm ra cũng không hoàn thiện, có thể còn có những điểm chưa hợp lý. Tuy nhiên, cần phải ưu tiên tính hợp pháp, vì pháp luật mang tính bắt buộc đối với mọi cá nhân, tổ chức, không ai có thể nại ra rằng do luật chưa hợp lý theo quan điểm cá nhân nên không thi hành.[11]
Ngoài ra pháp luật phải đảm bảo sự an toàn pháp lý (Rechtssicherheit) bao gồm các tiêu chí như: tính ổn định, tính tường minh, tính được đảm bảo thi hành và tính có thể tiên liệu trước. Radbruch đưa ra đề xuất rằng muốn hoàn thiện hệ thống pháp luật thì nhân dân và đặc biệt là các nhà luật học có trách nhiệm phải chỉ ra những điểm còn bất hợp lý, chưa công bằng của luật, đề xuất để bãi bỏ.[12]
Thực chất Radbruch đã đưa ra một triết lý trong việc giải quyết mối quan hệ giữa tính hợp pháp và tính hợp lý của pháp luật, theo hướng ưu tiên tính hợp pháp. Ngày nay, sự hài hòa giữa tính hợp pháp và tính hợp lý của văn bản quy phạm pháp luật là rất quan trọng và cần thiết. Hai tiêu chuẩn này tuy độc lập nhưng lại có mối quan hệ mật thiết, thống nhất và bổ trợ cho nhau. Radbruch đã chỉ ra mâu thuẫn có thể có giữa hai yêu cầu này và đặt ra trách nhiệm xã hội rất lớn đối với những nhà luật học trong việc chỉ ra những hạn chế, những điểm còn chưa hợp lý của pháp luật.[13]
- Luật pháp hiện đại: Chống lại việc đi ngược lại những nguyên tắc pháp luật tự nhiên
Radbruch đánh giá rất cao những nguyên tắc của pháp luật tự nhiên (jus naturale). Ông cho rằng: “Có những nguyên tắc pháp luật còn quan trọng hơn bất cứ một văn bản pháp lý nào, vì khi một đạo luật mà xung đột hay mâu thuẫn với những nguyên tắc này chúng sẽ không có hiệu lực pháp luật. Người ta gọi những nguyên tắc này là pháp luật tự nhiên hay luật duy lý.”[14]
Radbruch là người ủng hộ trường phái pháp luật tự nhiên (jus naturale). Pháp luật tự nhiên là những qui luật khách quan, tồn tại độc lập với luật lệ do con người đặt ra. Pháp luật do con người đặt ra phải tuân thủ luật tự nhiên, không thể có điều ngược lại.[15] Con người ngay từ khi sinh ra vốn dĩ đã có những quyền con người một cách tự nhiên, những quyền con người ấy có trước cả khi có Hiến pháp hay luật. Sau chiến tranh thế giới thứ hai, trải qua đêm dài ác mộng về sự tàn bạo của chủ nghĩa phát xít, Luật cơ bản (Hiến pháp) Đức tại Điều 1 Câu 1 đã tuyên bố và vĩnh viễn hóa giá trị cao nhất của Hiến pháp này đó chính là vấn đề bảo vệ phẩm giá của con người.[16] Để không rơi vào luận điểm của chủ nghĩa duy tâm, Radbruch cũng phê phán rằng việc khẳng định Chúa là tối cao, cần phải vâng lời đức Chúa là luận điểm rất mơ hồ. Nếu coi đức Chúa quyết định tất cả, chỉ có đức Chúa là đúng, thì quyền lợi của con người sẽ bị gạt ra một bên. Từ đó, ông đề xuất cần phải nhìn nhận lại, cần coi việc bảo vệ quyền con người là việc bảo vệ những giá trị khách quan, thiêng liêng và quan trọng nhất của pháp luật.[17]
Bài viết của Radbruch không giản đơn chỉ là để dành cho năm phút thuyết giảng, mà ông đã thực sự nêu lên được năm triết lý, năm chức năng căn bản nhất của pháp luật hiện đại. Những triết lý về pháp luật của Radbruch sở dĩ được thừa nhận rộng rãi và gây được ảnh hưởng mạnh mẽ vì cách tiếp cận của ông rất mới mẻ, không bị bó hẹp bởi định kiến giai cấp hay phạm vi dân tộc tính, mà đã hướng tới những chuẩn mực chung, phổ quát của pháp luật đó là: lẽ phải, sự công bằng, sự ổn định, tính khách quan, giá trị nhân văn, chống lại sự tùy tiện, bạo quyền và những hành động phi nhân tính.
___________________________
[1-3] Gustav Radbruch, Rechtsphilosophie, Studienausgabe, 2. Aufl., 2003, S. 209.
[4-5] Xem: Gustav Radbruch, Rechtsphilosophie, Studienausgabe, 2. Aufl., 2003, S. 209.
[6] Gustav Radbruch, Rechtsphilosophie, Studienausgabe, 2. Aufl., 2003, S. 209.
[7] Từ Luật (das Recht) trong tiếng Đức còn có một nghĩa khác đó là lẽ phải, sự đúng đắn.
[8-14] Gustav Radbruch, Rechtsphilosophie, Studienausgabe, 2. Aufl., 2003, S. 209.
[15] Ngày nay trường phái pháp luật tự nhiên được nhiều người ủng hộ do tính hợp lý của nó, theo nguyên tắc sự vật như nó có, vì nó vốn như thế, cái xấu phải tránh, cái tốt phải được thực hiện.
[16] Điều 1 Câu 1 Luật cơ bản (Hiến pháp) của Đức qui định: “Phẩm giá của con người là bất khả xâm phạm.”
[17] Gustav Radbruch, Rechtsphilosophie, Studienausgabe, 2. Aufl., 2003, S. 210.
Nguồn: Tạp chí Tia sáng, đăng ngày 9/7/2013, truy cập đường link gốc tại đây
http://danluan.org/tin-tuc/20130709/nguyen-minh-tuan-triet-ly-phap-luat-hien-dai-cua-radbruch

Read more »

Hai tài liệu mật của CIA về Các Tướng Lãnh Việt Nam và gia đình họ Ngô

Saturday, March 12, 2011 1:09:06 PM

Nguyen Ky Phong November 3, 2010 Hai tác phẩm : “ CIA and the Generals: Covert Support to the Military Government in South Vietnam ” và “ CIA and the House of Ngo: Covert Action in South Vietnam , 1954-1963 ” . Tác Giả : Thomas L. Ahern , Jr.Center for the Study of Intelligence ấn hành .



13th May 1957: South Vietnamese President Ngo Dinh Diem greets the crowd as he rides with Commissioner Richard Patterson and Chief Protocol of the State Department, Wiley T. Buchanan Jr. in a parade up Broadway, New York City. (Photo by Carl T. Gossett Jr/New York Times Co./Getty Images)


--------------------------------------------------------------------------------


Một số tiết lộ về cuộc chiến từ tài liệu CIA Lần đầu tiên trong lịch sử của Trung Ương Tình Báo Hoa Kỳ ( CIA ) , ban biên tập của cơ quan cho giải mật hai tập tài liệu quan trọng về liên hệ CIA và Việt Nam . “ Lần đầu tiên ” trong nghĩa này là hai quyển sách trên thuộc lọai ( narrative history ) , có đầu đuôi , chú thích – và quan trọng hơn hết – tác giả là người thật , đọc nhiều tài liệu và viết lại có ngọn ngành cho độc giả .

Đa số những tài liệu giải mật của CIA trước đây thuộc lọai nặc danh vì lý do nghề nghiệp , hay là những tường trình do nhân viên báo cáo về để “ kính tường ” .

Gia đình họ Ngô , CIA and the House of Ngo: Covert Action in South Vietnam , 1954-1963 ( CIA và Những Điệp Vụ Mật ở Miền Nam , 1954-1963 ) nói về những hoạt động bên trong để giúp đỡ chính phủ Ngô Đình Diệm , từ ngày ông Diệm về làm thủ tướng cho đến ngày tổng thống Diệm bị hạ sát trong cuộc cách mạng 1 tháng 11-1963 .



Gia đình họ Ngô


Qua tài liệu này , lần đầu tiên chúng ta biết được , từ năm 1950 cho đến năm 1956 , CIA có hai Sở tình báo ở Sài Gòn :

* Một Sở CIA Saigon Station nằm dưới sự điều khiển thông thường từ bản doanh CIA ở Langley , Virginia ;
* Một Sở có tên là Saigon Military Mission , làm việc trực tiếp , và chỉ trả lời cho Giám Đốc Trung Ương Tình Báo ;

Saigon Military Mission - theo Tài Liệu Ngũ Giác Đài ( The Pentagon Papers ) được giải mật trước đây - do đại tá Edward G. Lansdale chỉ huy . Lansdale đến Sài Gòn tháng 6-1954 với hai nhiệm vụ :

* Huấn luyện những toán tình báo Việt Nam để gài lại ở miền Bắc trước ngày “ di cư và tập kết” hết hạn ;
* Dùng mọi phương tiện ngầm ( covert action ) để giúp tân thủ tướng Ngô Đình Diệm .

Nay , theo tác giả Thomas L. Aherns - chính Giám Đốc CIA Allen Dulles chỉ định đại tá Lansdale cho điệp vụ ở Sài Gòn – và cũng ra lệnh Lansdale làm việc trực tiếp cho ông . Tác giả Ahern viết : " CIA có mặt từ năm 1950 để giúp đỡ quân đội Pháp xâm nhập và thu thập tin tức tình báo " .

Edward Geary Lansdale và Cố Vấn Ngô Đình Nhu

Nhưng từ cuối năm 1953 - khi thấy tình hình quân sự nguy ngập của Pháp - Hoa Thịnh Đốn thay đổi nhiệm vụ của CIA Saigon Station : Liên lạc và thu thập tình báo những thành phần quốc gia để lập một chánh thể chống cộng trong trường hợp Hoa Kỳ thay thế Pháp . Cùng lúc Hoa Thịnh Đốn gởi thêm một toán CIA để lo về quân sự , Saigon Military Mission . CIA and the House of Ngo tiết lộ một số chi tiết ly kỳ như , CIA liên lạc và làm thân với ông Ngô Đình Nhu từ năm 1951 , rất lâu trước khi Hoa Kỳ liên lạc với ông Diệm . Đầu năm 1954 , khi có tin Hoa Kỳ chuẩn bị đề nghị quốc trưởng Bảo Đại và chánh phủ Pháp giải nhiệm hoàng thân Bửu Lộc và thay bằng ông Diệm , thì ông Nhu là người đầu tiên CIA gặp để bàn về liên hệ của Hoa Kỳ đối với thủ tướng tương lai Ngô Đình Diệm.

Liên lạc Ngô Đình Nhu Tháng 4-1954 - một nữ nhân viên Mỹ làm việc ở CIA Saigon Station - thông thạo tiếng Pháp , quen biết và liên lạc thân thiện với Bà Ngô Đình Nhu . Từ nữ nhân viên Virginia Spence này , Sở CIA Saigon bắt được nhiều liên lạc với hầu hết những người thân trong gia đình , hoặc thân cận với Nhà Ngô .

Tháng 4-1954 , CIA ở Hoa Thịnh Đốn gửi Paul Harwood sang làm cố vấn riêng cho ông Nhu . Tuy là nhân viên CIA , nhưng Harwood đóng vai một nhân viên Bộ Ngoại Giao , làm việc từ Tòa Đại Sứ . Trong hai năm , Hardwood cố vấn là làm việc với ông Nhu để xâm nhập và ảnh hưởng đường lối ngoại giao quân sự của nền đệ nhất Việt Nam Cộng Hoà với tổng thống Diệm . Paul Hardwood thân thiện với gia đình ông bà Nhu đến độ ông ta là người đỡ đầu cho Ngô Đình Lệ Thủy , ái nữ của ông bà Nhu .

Từ tài liệu này chúng ta cũng biết thêm , ông bà Nhu được đưa qua thăm viếng Mỹ trước tổng thống Diệm . Để lấy tình cảm và ảnh huởng với ông Nhu , đầu tháng 3-1957 ông bà Nhu được CIA mời qua thăm Hoa Thịnh Đốn . Tuy không có một chức vụ gì chánh thức với chính phủ nhưng ông Nhu được diện kiến tổng thống Dwight Eisenhower , hai Bộ Trưởng Ngoại Giao và Quốc Phòng , và Giám Đốc CIA Allen Dullles . Tài liệu cho biết - với tài ăn nói và sắc diện - bà Nhu gây được nhiều chú ý với các thẩm quyền Mỹ . … “ Bà Nhu là một ngôi sao trong dạ tiệc ” do CIA khoản đãi . Hai tháng sau chuyến thăm viếng âm thầm của ông bà Nhu - đầu tháng 5-1957 - tổng thống Diệm lên đường công du theo lời mời của chánh phủ Hoa Kỳ .

Trong cuộc tranh chấp – rồi sau đó là giao chiến – giữa chánh phủ Diệm và quân phiến loạn Bình Xuyên , CIA biết được hầu hết kế hoạch và khả năng của Bình Xuyên , nhờ một cận thần của Bảy Viễn đang làm việc cho CIA . Phong Trào Cách Mạng Quốc Gia , một đảng chính trị thành lập để hổ trợ chính phủ Diệm , nhận tài chính và cố vấn từ CIA . Nhưng đến đầu năm 1960 thì CIA cắt ngân khoản vì cơ cấu nhân sự không còn hữu hiệu trong công tác tuyên truyền . CIA đã than phiền nhiều lần về những hoạt động của Đảng Cần Lao và hành vi của ông Ngô Đình Cẩn . Nhưng mỗi lần CIA than phiền với ông Nhu về những hoạt động bí mật – đôi khi trái phép – của ông Cẩn , thì ông Nhu “ đưa hai tay lên trời ” với một thái độ buông xuôi vì ông không thể nào làm gì được .

Ở một tài liệu khác cho biết - khoảng giữa năm 1956 - CIA nhận được nguồn tin cho biết ông Cẩn đang bàn kế hoạch để loại trừ Bộ Trưởng Thông Tin Trần Chánh Thành và Cố Vấn Ngô Đình Nhu ra khỏi vòng ảnh hưởng ở Dinh Tổng Thống . Qua nhiều trang , chúng ta đọc được sự bất lực của chính phủ Sài Gòn đối với “ lãnh chúa ” Ngô Đình Cẩn ở miền Trung .

Với hai Sở CIA ở Sài Gòn hoạt động độc lập nhau , báo cáo gửi về cho CIA ở Hoa Thịnh Đốn đôi khi trái ngược : Cố vấn Paul Hardwood thì báo cáo tốt : nhân nhượng cho ông Nhu và có ý chỉ trích ông Diệm ; Edward Lansdale ngược lại : bảo vệ ông Diệm và nói xấu ông bà Nhu . Cuối năm 1956 , sau khi Lansdale bị triệu hồi về Mỹ ; Al Ulmer - Trưởng Vụ Viễn Đông CIA - ra lệnh giải tán những gì còn lại của Saigon Military Mission , và thái độ của Hoa Kỳ cũng bắt đầu thay đổi với chính phủ Ngô Đình Diệm.


LIÊN LẠC ĐỐI LẬP

Đầu năm 1958 Hoa Kỳ cho phép CIA Saigon bắt liên lạc với các đảng chính trị đối lập . Tài liệu nói nhân viên của CIA mua chuộc và thành lập một lực lượng đối lập “ ngay sau lưng ông Nhu ” , để trong trường hợp phải thay đổi cấp lãnh đạo mới . Cuộc đảo chánh 11 tháng 11-1960 là một “ hăm dọa ” của Hoa Kỳ đối với tổng thống Diệm :
Nhân viên CIA có mặt ở tại bộ chỉ huy của đại tá Nguyễn Chánh Thi và kế bên ông Hoàng Cơ Thụy để giới hạn bước tiến của quân đảo chính .
Điệp viên Russ Miller khuyên đại tá Thi nên thượng lượng với ông Diệm , trong khi biết rõ quân ủng hộ chính phủ của đại tá Trần Thiện Khiêm đang trên đường từ Vùng IV về thủ đô tiếp cứu .

Khi thấy thái độ trở mặt của CIA , lưới tình báo của ông Nhu cũng không hoàn toàn thụ động : Phó Sở CIA Saigon - Douglas Blaufarb - ngỡ ngàng khi ông khám phá ra người tài xế Việt Nam của ông không bị điếc như lúc được giới thiệu vào làm việc ( do Trần Kim Tuyến giới thiệu ); người tài xế không điếc mà còn thông thạo hai ngoại ngữ Anh và Pháp !

Tài liệu thú nhận vào năm sau cùng của Nhà Ngô , Hoa Kỳ có một phần lớn trách nhiệm trong kế hoạch hạ bệ tổng thống Diệm . Nhưng chính gia đình ông Diệm cũng hủy hoại , vì sự chia rẽ từ anh em trong nhà . Từ mùa xuân năm 1963 ông Nhu yêu cầu CIA đừng nói lại những gì ông và CIA trao đổi . Và qua nhiều lần nói chuyện với CIA , ông Nhu tuyên bố ông muốn thay tổng thống Diệm ! . Trong khi đó bà Nhu thì thường làm hùng làm hổ với tổng thống Diệm :
Trong cuộc bầu cử Hạ Viện năm 1963 , bà Nhu muốn ủng hộ 30 ứng cử viên mà ba ta ưng ý . Ông Diệm không đồng ý , nhưng bà Nhu “ cằn nhằn , to tiếng ” cho đến khi tổng thống Diệm nhượng bộ . Bà Nhu cũng thắng thêm một lần nữa - khi đòi làm người chủ tọa và đọc diễn văn ngày Lễ Hai Bà Trưng – thay phó tổng thống Nguyễn Ngọc Thơ như ông Diệm đã chỉ định .

Riêng về ông Ngô Đình Cẩn : ông Cẩn từ chối không ủng hộ hay giúp ông Nhu về Chương Trình Ấp Chiến Lược ở Miền Trung . Ngày Lễ Quốc Khánh Hoa Kỳ - 4 tháng 7-1963 - lần đầu tiên tổng thống Diệm cho phép các tướng lĩnh Việt Nam Cộng Hoà tham dự tiệc ăn mừng do tòa đại sứ tổ chức . Sau tiệc rượu ở khuôn viên tòa đại sứ Hoa Kỳ , một vài tướng lĩnh Việt Nam Cộng Hoà và nhân viên CIA kéo nhau ra quán để uống nữa . Tại quán rượu , tướng Trần Văn Đôn nói với nhân viên CIA là các tướng muốn đảo chính tổng thống Diệm . Thảm kịch của Nhà Ngô bắt đầu từ đó .


CÁC TƯỚNG LĨNH MIỀN NAM

Tài liệu thứ hai - " CIA and the Generals : Covert Support to the Military Government in South Vietnam " ( CIA và Các Tướng Lĩnh : Những Hỗ Trợ Ngầm Cho Chính Phủ Quân Sự Việt Nam Cộng Hòa ) , cũng tương đối “ tối mật ” so với những tài liệu được CIA công bố trước đây . Tài liệu trong CIA & Generals bắt đầu sau cuộc đảo chính 1 tháng 11-1963 . Những gì đến từ tài liệu cho thấy ngay sau đảo chính , như một tập thể , Hội Đồng Quân Nhân Cách Mạng không được hòa thuận ; và - như những liên hệ cá nhân - các tướng đã nghi kỵ , ngờ vực lẫn nhau trước khi đảo chính .

Trước khi đảo chính , tướng Nguyễn Khánh đã nói xấu về hai tướng Dương Văn Minh và Trần Thiện Khiêm với tổng thống Diệm và một số nhân viên CIA . Qua nhiều chi tiết , chúng ta thấy các tướng làm việc chung vì phải tựa vào nhau để mưu cầu lợi quyền lợi riêng , chứ không thật sự có chung một lý tưởng . Trước ngày tướng Khánh “ chỉnh lý ” tướng Minh và bốn tướng Lê Văn Kim , Tôn Thất Đính , Mai Hữu Xuân , và Trần Văn Đôn , tướng Khánh thường xuyên rỉ tai với CIA về tin đồn những tướng nói trên sẽ theo Pháp để biến Việt Nam thành trung lập .



Hội Đồng Quân Nhân Cách Mạng


Tháng 2-1964 tướng Nguyễn Văn Thiệu đã đưa nhiều sĩ quan thuộc Đảng Đại Việt nằm vào những chức vụ quan trọng trong quân đội . Khi được hỏi để làm gì , tướng Thiệu trả lời để triệt hạ cộng sản và những thành phần thân cộng . Nhưng CIA có nguồn tin cho biết ông Thiệu sẽ dùng sĩ quan Đại Việt để đảo chính ông Khánh .
Và chuyện xảy ra đúng như vậy .

Tướng Khánh rất ngây thơ khi “ hù ” tướng Thiệu là Mỹ sẽ “ chơi ” ông . Nhưng - như chúng ta đã thấy - Mỹ chơi ông Khánh trước ông Thiệu !


CHÂN DUNG MỘT SỐ VỊ TƯỚNG

Những chi tiết được giải mật trong " CIA & Generals " : Trong các tướng Việt Nam Cộng Hoà , CIA kính trọng kiến thức của tướng Lê Văn Kim nhất . Trong một buổi thuyết trình về các kế hoạch “ kín ” đang thực hiện trên đất Bắc , trong khi mặt tướng Dương Văn Minh “ ngớ ” ra với những chi tiết tình báo quân sự , tướng Kim lấy được sự kính trọng của tình báo Hoa Kỳ với những câu hỏi rất chuyên nghiệp . Tướng Nguyễn Đức Thắng được người Mỹ kính nể . Trong một báo cáo , Giám Đốc CIA Richard Helms đề nghị cho tướng Thắng cùng một lúc giữ hai Bộ Quốc Phòng và Xây Dựng Nông Thôn ,với tất cả cơ cấu và cố vấn Hoa Kỳ “ nằm dưới quyền thống thuộc của tướng Thắng ” .

Về tướng Nguyễn Ngọc Loan , mặc dù người Mỹ không thích tướng Loan vì sự thẳng thắn của ông , nhưng họ nhận định tướng Nguyễn Ngọc Loan là một người thật thà , can đảm , biết được ẩn ý của người Mỹ . Tướng Loan không sợ khi nói thật ý nghĩ của ông với tình báo Mỹ . Đầu năm 1967 - khi biết được Hoa Kỳ đang đi sau lưng chính phủ Việt Nam Cộng Hoà - liên lạc với Mặt Trận Giải Phóng Miền Nam , ông Loan nói với CIA là người Mỹ từ đây sẽ đi sau lưng người quốc gia … , và sau cùng người Mỹ sẽ bỏ đi , chỉ còn Việt Nam Cộng Hoà một mình đơn thân chống lại Bắc Việt .

Cuối năm 1966 Hoa Kỳ có ý định “ bắt liên lạc ” với một vài nhân sự của Mặt Trận Giải Phóng Miền Nam ( MTGPMN ). Lý luận của CIA là họ muốn xâm nhập vào nội bộ để gây chia rẽ giữa cấp lãnh đạo Mặt Trận Giải Phóng Miền Nam và Hà Nội . Muốn lấy lòng tin của Mặt Trận Giải Phóng Miền Nam , CIA xin chính phủ Việt Nam Cộng Hoà phóng thích vài nhân sự quan trọng của Mặt Trận Giải Phóng Miền Nam đang bị Cảnh Sát Quốc Gia Việt Nam Cộng Hoà giam giữ , trong đó có vợ của Trần Bạch Đằng ( bà Mai Thị Vàng ) và Trần Bửu Kiếm ( bà Phạm Thị Yến ) , và một số cán bộ giao liên . Ban đầu Việt Nam Cộng Hoà phản đối , nhưng sau cùng vì áp lực cũng phải cộng tác với Hoa Kỳ trong kế hoạch liên lạc với Mặt Trận Giải Phóng Miền Nam . Từ tháng 2-1967 cho đến tháng ?-1968 , Việt Nam Cộng Hoà thả bà Vàng và bà Yến , cộng thêm 10 cán bộ giao liên phía bên kia . Đổi lại , phía Mặt Trận Giải Phóng Miền Nam chỉ thả ba tù binh Hoa Kỳ . Nhưng từ đó Việt Nam Cộng Hoà – nhất là tướng Nguyễn Ngọc Loan – thấy Hoa Kỳ sẵn sàng “ xé lẻ ” nếu tình thế phù hợp với đường lối ngoại giao của họ .

Qua các tài liệu giải mật sau này , chúng ta thấy CIA có một hồ sơ rất chi tiết về nhân sự và cơ cấu của Mặt Trận Giải Phóng Miền Nam . Thêm vào đó , CIA cũng có luôn những báo cáo của Chánh Phủ Lâm Thời Miền Nam Việt Nam ( là hậu thân của Mặt Trận Giải Phóng Miền Nam từ tháng 6-1969 ) gởi về cho Trung Uơng Cục Miền Nam , cập nhật những diễn tiến ở Hội Đàm Paris 1968-1973 .


NỘI BỘ VIỆT NAM CỘNG HOÀ

CIA xâm nhập sâu vào cơ cấu hành chính và nhân sự của Việt Nam Cộng Hoà trong khoảng 1967-1975 , nhất là sau cuộc bầu cử tổng thống đầu tiên của nền Đệ Nhị Cộng Hòa ( 1967 ) . Vì kết quả bầu cử phải được Hạ Viện Việt Nam Cộng Hoà chứng nhận hợp pháp – nhất là một cuộc bầu cử mà hai ứng viên cùng chung liên danh ( Nguyễn Văn Thiệu - Nguyễn Cao Kỳ ) , đã cấu xé nhau trước khi ngồi lại với nhau , và hầu hết liên danh thất cử nào cũng phản đối kết quả – Hoa Kỳ chỉ thị cho CIA phải tìm mọi cách bảo đảm Hạ Viện sẽ chứng nhận kết qủa bầu cử . Hạ viện bỏ phiếu thuận 58 trên 43 , xác nhận liên danh Thiệu - Kỳ đắc cử .

Tài liệu trong CIA & Generals nói tình báo Mỹ đã khuynh đảo một số dân biểu trong hai bầu cử tổng thống 1967 và 1971 ( và bầu cử Quốc hội của năm 1970 ) . CIA mua chuộc được 10 dân biểu - “ nhưng muốn có thêm 10 tiếng nói ” ủng hộ nữa - để chắc ăn về những dự luật đang nghị luận ! . Tài liệu cho biết CIA đã tốn bao nhiêu tiền để thành lập hay giúp đỡ các đảng phái chính trị với hy vọng các lực lượng này sẽ ủng hộ và xây dựng một thế lực phía sau tổng thống Thiệu . Đảng Mặt Trận Cứu Nguy Dân Tộc , ( của thượng nghị sĩ Trần Văn Đôn ) được CIA tài trợ với hy vọng trên . Nhưng khi biết được người đứng ra tổ chức là Đặng Đức Khôi – một thân tín của ông Kỳ – ông Thiệu từ chối ủng hộ . Để có một tổ chức riêng , ông Thiệu cho ra đời Lực Lượng Dân Chủ . Sau Đảng Dân Chủ , CIA tài trợ một lực lượng chính trị khác , có tên Đảng Liên Minh Cách Mạng Xã Hội , với hy vọng gom lại tất cả lực lượng chính trị thành một mặt trận chung , dưới sự lãnh đạo chung của tổng thống Thiệu và phó tổng thống Kỳ . Nhưng vấn đề là hai ông Thiệu , Kỳ không còn muốn xuất hiện chung với nhau ngoài công cộng ! . Sau cùng, với sự nài nỉ của người Mỹ , và vì lợi ích quốc gia , Khối Liên Minh được khai mạc ngày 4 tháng 7-1968 , với sự chủ tọa của hai ông Thiệu và Kỳ . Khối Liên Minh tập họp hơn 25 đảng phái chính trị lớn nhỏ ở Miền Nam . CIA tài trợ Đảng này cho đến cuối năm 1969 . Tuy nghe theo lời cố vấn của Hoa Kỳ , nhưng tổng thống Thiệu lúc nào cũng nghi ngờ dụng ý của người Mỹ . Ông nói với nhân viên CIA là không những Việt Nam Cộng Hoà phải đương đầu với sự xâm nhập của quân đội Bắc Việt vào Nam , mà còn phải đương đầu với sự xâm nhập của CIA vào nhân sự của chính phủ ! .

Những tiết lộ khác trong " CIA & Generals " : Tình báo của MACV biết rõ ngày giờ Bắc Việt sẽ tấn công qua vùng Phi Quân Sự trong trận tổng công kích Mùa Hè Đỏ Lửa 1972 , nhưng Hoa Kỳ không thông báo cho Việt Nam Cộng Hoà , hay tấn công vào các đơn vị Bắc Việt đang tập trung quân . Ngược lại , thái độ của đại tướng Creighton Abrams và đại sứ Bunker rất lạc quan , hai ông tuyên bố – trong cao điểm của cuộc tấn công – là Bắc Việt sẽ mất hết quân sau trận tổng tấn công . Những chi tiết này làm người đọc không khỏi thắc mắc , là có phải Hoa Kỳ đã cố ý để cho cuộc tấn công xảy ra ? . Chi tiết này làm cho đọc giả nhớ lại câu đối thọai của tổng thống Richard Nixon với Henry Kissinger là : “ … sau trận này , hai bên phải có một bên hết quân ” .

Từ tháng 8-1972 , để chuẩn bị cho những thương lượng sau cùng của Kissinger và Lê Đức Thọ ở Paris , CIA được lệnh phải làm hao mòn sức chống đối của tổng thống Thiệu về một số điều khoản trong bản hiệp định ( một trong những điều khoản ông Thiệu cực lực phản đối , là Hoa Kỳ đồng ý cho Bắc Việt để lại quân ở Miền Nam , Lào , Cam Bốt ). Một số tài liệu giải mật ở giai đoạn này( tháng 8 1972 cho đến lúc ký Hiệp Định Paris , tháng 1-1972 ) cho thấy CIA có điệp viên nằm trong Trung Ương Cục , qua những tin tức họ nhận được về cuộc nói chuyện giữa Lê Đức Thọ và Kissinger .

Tuy là tài liệu được giải mật , nhưng một số lớn chi tiết, tên tuổi của những điệp viên, điềm chỉ viên trong sách vẫn còn bị kiểm duyệt. Nhưng nếu độc giả gom những chi tiết trong CIA & Ngo , trong CIA & Generals , và so sánh với một số tài liệu đã được giải mật từ Bộ Ngoại Giao ( Foreign Relations of the United States , Vietnam ) , đọc giả có thể suy luận ai là ai nằm dưới những lằn đen kiểm duyệt .




Tác Giả : Thomas L . Ahern, Jr. / Nguyễn Kỳ Phong lược dịch

Read more »

Bức tranh thung lũng Silicon - Hoa Kỳ

Thung lũng SILICON: ''công viên khoa học'' đầu tiên có tính chất dẫn đường ở bang Califonia (California; Hoa Kì) được hình thành vào 1951, dài 33 km, rộng 15 km; nhằm thúc đẩy sự phát triển và ứng dụng kĩ thuật cao mới lấy bán dẫn làm chính. Quy mô không ngừng được mở rộng.

Chúng tôi xin giới thiệu với các bạn hình ảnh thung lũng Silicon - Silicon Valley để các bạn thấy rõ tầm quan trọng của ngành công nghiệp máy tính và các sản phẩm công nghệ đến tăng trưởng GDP của Mỹ . Và lý do vì sao chính phủ Hoa kỳ đầu tư vào nó cao đến như vậy

Những doanh nghiệp và thương hiệu hàng đầu thế giới đều có mặt tại đây tạo nên 1 bức tranh hoàn hảo và tô điểm cho sức mạnh kinh tế Hoa Kỳ : IBM , RICOH , YAHOO , INTEL ....
Rất ấn tượng đúng không ?

Read more »

Trang phục Việt Nam qua các thời kỳ

Là một nghệ sĩ có niềm đam mê to lớn dành cho văn hóa Á Đông, đặc biệt là Việt Nam, Nancy Dương đã dùng kỹ thuật số hiện đại để thổi sức sống mới vào các giá trị truyền thống của người Việt.




Nancy Dương chia sẻ, cô rất yêu thích trang phục lịch sử Việt Nam và muốn được quan sát quá trình tiến hóa của chúng qua từng giai đoạn. Với các tác phẩm đồ họa theo dạng timeline, cô đã giúp người xem có một cảm nhận trực quan về sự tiến hóa này qua việc đối chiếu các mẫu trang phục được đặt nối tiếp nhau theo các cột mốc thời gian.

Những hình ảnh được tái hiện dựa trên việc tham khảo các tư liệu lịch sử như tranh, tượng cổ, những bức ảnh thời xưa, thông qua internet và một ấn phẩm có tên “Đi tìm trang phục Việt” của các nhà sản xuất phim.

Nancy Dương cho biết, dù đã cố gắng để tái hiện hình ảnh giống với nguyên mẫu nhất, nhưng cô không dám khẳng định rằng tất cả hoàn toàn chính xác. Trong một số hình vẽ, màu sắc là do tác giả tự lựa chọn theo cảm quan của mình vì các tư liệu gốc không có màu sắc để tham khảo. Do không có hiện vật liên quan, trang phục của một số thời kỳ đã không có mặt.

Dưới đây là một số tác phẩm đã được Nancy Dương giới thiệu:

__________________________________________

1.000 năm trang phục Việt Nam




Sự tiến hóa của áo dài Việt Nam trong lịch sử



Các kiểu tóc và mũ trong lịch sử Việt Nam



Một số hình ảnh tư liệu tham khảo để thực hiện các hình vẽ



T.B

Read more »

Đáy kinh tế và bến bờ sạt lở

Phạm Chí Dũng

Có ý kiến nói tăng trưởng kinh tế ở Việt Nam có thể chỉ hơn 0% đôi chút

Cuộc tranh cãi về cái gọi là “đáy” của nền kinh tế Việt Nam vẫn tiếp biến, giữa một bên là những chuyên gia “trung thành” với đường lối của các nhóm lợi ích và nhóm thân hữu quan chức, với phía đối diện là những người phản biện độc lập thừa lòng tự trọng.

Gần đây, một số dư luận trong nước đã phải lên tiếng phản ứng đối với ông Vũ Đình Ánh - một cấp phó của Viện Nghiên cứu thị trường-giá cả (Bộ Tài chính) và cũng là người đang cổ vũ cho học thuyết “đáy kinh tế”, khi vị tiến sỹ này cho rằng “không thể đòi hỏi công khai minh bạch về vàng” và quy kết rằng những người có đòi hỏi như thế chứng tỏ “không hiểu gì về bản chất của vàng”.

Khẩu khí của ông Ánh lại như khá đồng điệu với khẩu ngữ của Thống đốc ngân hàng nhà nước Nguyễn Văn Bình: “Chênh lệch giá vàng thuộc về đất nước, thuộc về nhân dân”.
Nhưng cũng trong khối chuyên gia quan chức, vẫn xuất hiện những nhân tố mới đang xa dần bến bờ cũ.
“Những dự báo về khả năng “thoát đáy” của nền kinh tế có thể bắt đầu từ giữa năm 2012 đang trở nên xa vời hơn” - trong Diễn đàn kinh tế mùa Xuân ở Nha Trang vào tháng 4/2013, viện trưởng Viện kinh tế Việt Nam Trần Đình Thiên đã phóng ra một phản biện bất ngờ.
Khác hẳn với năm 2012, số ý kiến phản biện độc lập đối với triển vọng “kinh tế Việt Nam thoát đáy”, bao gồm cả những quan chức đa ngành vốn chưa có điều kiện để thể hiện khẩu khí và dũng khí, đã vang lên can đảm và tự tin hơn vào nửa đầu năm 2013, ngược chiều với não trạng của giới quan chức chính phủ.
Ở phía bên kia dòng sông, nhiều người đang nhìn thấy bến bờ cũ bị sạt lở nghiêm trọng và còn đang cận kề nguy cơ lũ quét.
Cho dù mức lạm phát năm 2012 chỉ có 7% và 6 tháng đầu năm 2013 chưa đầy 3%, nhưng với việc tỷ lệ tăng trưởng GDP cũng bị sụt giảm gần như tương ứng, thay cho “quyết tâm” đến 8%-9% của những năm trước, hiển nhiên điều này không phải là một thành tích và cũng chẳng phát đi dấu chỉ “điềm lành” nào.

"Thực chất GDP mà nền kinh tế Việt Nam đạt được trong năm 2012 và hiện thời có thể chỉ nhích hơn chỉ số 0% đôi chút."

Một nhà nghiên cứu Hong Kong mới đây đã đưa ra đánh giá rằng về thực chất, kinh tế Trung Quốc chỉ đang tăng trưởng với mức 3,3%, thay vì 7,5% như báo cáo của chính phủ nước này. Và nếu tương ứng với những sai lệch thâm căn về số liệu của Trung Nam Hải, thực chất GDP mà nền kinh tế Việt Nam đạt được trong năm 2012 và hiện thời có thể chỉ nhích hơn chỉ số 0% đôi chút.
Giảm phát lại là hệ lụy của hiện tượng lạm phát kinh niên bị ép xuống đột ngột. Vòng quay vốn trong năm 2012 chỉ còn 0,8 lần so với mức hơn 2 lần trong giai đoạn 2007-2008 là một minh chứng điển hình cho chiều cao hình thể kinh tế bị lùn hóa hơn một nửa.

Đáy giả 2013 - 2014

Cho tới nay, ba năm suy thoái nặng nề vẫn như chưa sáng ra được bài học cơ bản nào. Tất cả vẫn như nguyên vẹn, từ nợ và nợ xấu trong các ngân hàng đến tỷ lệ tồn kho chất ngất của thị trường bất động sản vẫn hầu như chưa được thanh lý. Con số hàng trăm ngàn doanh nghiệp phải giải thể và phá sản có lẽ vẫn chưa phải là là đáp án cuối cùng, nếu so với tình trạng thất nghiệp mà chính một quan chức phải cho rằng “thêm vào một con số 0 vẫn đúng”.
Vào đầu năm 2013, Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội đã công bố tỷ lệ thất nghiệp trên toàn Việt Nam chỉ là 1,99%, tức còn xán lạn hơn cả mức thất nghiệp của năm 2011 và 2010.
Đến giữa năm 2013, bộ trưởng của đức tin xán lạn ấy là bà Phạm Thị Hải Chuyền đã phải nhận lãnh số phiếu “tín nhiệm thấp” khá cao từ các đại biểu Quốc hội - một sự trả giá cho thói quen vô cảm trước tâm thế khốn khổ của các doanh nghiệp và người lao động.
Riêng thống đốc Ngân hàng Nhà nước còn trở thành quán quân về tỷ lệ phiếu tín nhiệm thấp. Hiển nhiên sau hai năm từ khi chính phủ mới đi vào hoạt động cùng quá nhiều hệ lụy phát tác, khối ngân hàng đã đóng vai trò chủ đạo trong việc làm sao để tín dụng, lãi suất huy động và lãi suất cho vay chỉ có lợi cho họ.
Cho dù tới nay mặt bằng lãi suất huy động đã được kéo giảm đến 12%-13% so với đỉnh của nó là 19%-20% vào cuối năm 2011, nhưng thực tế mặt bằng lãi suất cho vay chỉ được kéo hạ từ 5%-6%.
Trong cơn bĩ cực chưa hết thấm thía, các ngân hàng chỉ chuyên tâm vào chuyện khuyến dụ người tiêu dùng bằng cách giảm lãi suất cho vay đối với lĩnh vực bất động sản, đặc biệt là những chương trình khuyến mãi lãi suất đối với dự án căn hộ cao cấp được thỏa thuận giữa chủ đầu tư và ngân hàng.

Các chính sách kinh tế gây ra nhiều tranh cãi

Hiện vẫn tồn ít nhất hàng trăm ngàn căn hộ trung-cao cấp ở hai đầu cầu Hà Nội và Sài Gòn, và vào cuối quý 2/2013, Bộ Xây dựng đã phải thừa nhận tỷ lệ tồn kho căn hộ vẫn tiếp tục tăng lên. Như một hiệu ứng đồng pha, Ngân hàng Nhà nước cũng phải phát đi báo cáo về tỷ lệ nợ khó thu hồi tại các ngân hàng đã tăng đến trên 30% so với đầu năm 2013.
Thế nhưng lại không thiếu minh họa về việc nhiều ngành nghề khác do chậm thu hồi vốn, và nói chung không liên quan đến địa ốc, nên không nhận được ưu ái nào từ ngân hàng. Nhiều ngành sản xuất như cá tra, cà phê, mía đường, sắt thép, xi măng… đều đang chìm trong vòng nợ nần cùng núi tồn kho không tiêu thụ được. Ở một số nơi, nông dân đang phải bán ruộng tổ tiên để trả nợ.
Mặc dù một thống kê của Ngân hàng Nhà nước cho biết 83% nợ vay cũ đã được đưa về mức lãi suất 13%, nhưng cho tới nay vẫn chẳng có manh mối công khai nào về chuyện các ngân hàng thương mại đã xử lý đến đâu số nợ vay cũ để có thể chuyển sang cơ chế cho vay mới với lãi suất thấp hơn hẳn.
Hết tháng này đến tháng khác, người đứng đầu Ngân hàng Nhà nước vẫn lặp lại điệp khúc “giảm lãi suất cho vay cần có độ trễ”.
Nhưng nền kinh tế Việt Nam đã mòn mỏi chờ đợi cái được coi là “độ trễ” ấy đến gần ba năm qua.
Cho đến giờ, chẳng còn mấy doanh nghiệp hy vọng vào lòng thành giảm lãi suất. Đơn giản là, các ngân hàng với bản tính ích kỷ cố hữu của họ đã không muốn như thế.
Chỉ khi các ngân hàng thương mại cảm nhận về mối nguy hiểm cận kề, hay nói khác hơn là về một cái chết đe dọa họ, lãi suất cho vay mới có thể được tự động kéo giảm.

"TPP vẫn là một cái gì đó đang được tô hồng hoặc được thao diễn để khỏa lấp các mâu thuẫn xã hội lẫn nội bộ."

“Đáy kinh tế” cũng bởi thế đã trở nên một từ ngữ hàm hồ ru ngủ vào năm 2012 và có thể cả vào năm 2013, bất chấp vài ba dự đoán và khuyến cáo lạc quan từ một số giới chức điều hành, kể cả triển vọng Nhà nước Việt Nam đang manh nha cơ hội được chấp thuận tham gia vào Hiệp định Đối tác Kinh tế xuyên Thái Bình Dương (TPP), nếu được đính kèm những tự điều chỉnh về mặt nhân quyền.
Điều tốt nhất trong tình thế hiện thời là một cái đáy giả được thiết lập, để người ta cố ru mị nhau rằng đó là đáy cuối cùng của cuộc suy thoái cuối cùng. Để nếu khả quan, cái đáy giả đó sẽ kéo dài đến năm 2014.

Đáy thực 2016-2017?

Cái nhìn của các tổ chức xếp hạng tín nhiệm quốc tế cũng chẳng mấy lạc quan về điều được xem là “đáy” của một mặt bằng điều hành kém cỏi và đầy ứ thuận thảo với các nhóm lợi ích.
Moody’s - một tổ chức xếp hạng tín nhiệm quốc tế có uy tín - vào tháng 9/2012 đã hạ mức tín nhiệm của kinh tế Việt Nam một bậc xuống còn B2. Tại thời điểm đó, xếp hạng tín dụng của Moody’s đối với Việt Nam là mức xếp hạng thấp nhất trong ba tổ chức xếp hạng uy tín trên thế giới khi thấp hơn 2 bậc so với xếp hạng của S&P và thấp hơn 1 bậc so với của Fitch Ratings.
Hiển nhiên, nếu một nền kinh tế không thể cất cánh trong điều kiện “mới nổi”, gần như chắc chắn sẽ phải mất một thời gian dài chìm trong tâm thế “bò sát”. S&P, Moody’s và cả Fitch Ratings đều có lý do để e ngại về cái triển vọng quá thiếu trong sáng như thế đối với Việt Nam.
Dù rằng TPP vẫn là một cái gì đó đang được tô hồng hoặc được thao diễn để khỏa lấp các mâu thuẫn xã hội lẫn nội bộ.
Nhưng trước khi nhìn về tương lai của TPP, người ta cũng nên ngoái lại dĩ vãng để nhận biết mình đang ở đâu, và hơn thế nữa là đang lâm vào tình trạng khó xử đến thế nào.
Chẳng mấy có ý nghĩa về tính thực chất của WTO sau 6 năm “hội nhập”, thật khó để có thể hy vọng về một lối thoát cho nền kinh tế Việt Nam cho dù có được tham gia vào TPP.

Liệu kinh tế Việt Nam sẽ 'thoát đáy'?

Năng lực điều hành kinh tế yếu kém, lồng trong bối cảnh bị xen cài quá nhiều bởi các nhóm lợi ích và gần đây lại xuất hiện cụm từ “nhóm thân hữu”, hố phân cách giàu nghèo ngày càng lớn lao và ngày càng đầy đặn các phản ứng xã hội quyết liệt hơn…, tất cả những nguồn cơn đó có thể đẩy nền kinh tế và xã hội Việt Nam vào một vòng xoáy không ngoi lên được.
Tuy vậy, cái vòng xoáy khốn khổ ấy dù đang hiện hình nhưng vẫn chưa nguyên trạng. Với những tác động song ánh trực tiếp từ mối nguy khủng hoảng kinh tế thế giới cùng những dự báo u ám của “tiến sỹ tận thế” Nouriel Roubini, nền kinh tế Việt Nam có thể sẽ phải chứng thực một cái đáy nữa theo mô hình chữ W, với cạnh sau sâu hơn cạnh trước và đáy sau, tất nhiên, cũng sâu hơn đáy trước.
Nếu không có gì thay đổi, mọi chuyện có thể xảy đến vào năm 2016-2017, hoặc sớm hơn.
Nhưng ngay cả sau cuộc khủng hoảng tương lai ấy, nếu không tự cải tạo về những hình ảnh hoàn toàn mất cân đối của mình, nền kinh tế và có thể cả vận động kinh tế - chính trị của Việt Nam sẽ không có, dù chỉ một cơ hội nhỏ nhoi, để “thoát đáy”.
Bài phản ánh văn phong và quan điểm riêng của tác giả, nhà báo hiện sống ở TP HCM.

Read more »

Chân dung những nhà sư vị pháp thiêu thân thời Ngô Đình Diệm 1963

(PGVN) Nhằm thể hiện lý tưởng nhất thừa, noi gương ngài Dược Vương Bồ Tát và kế tục truyền thống giữ nước, vệ đạo không ít nhà sư đã tử đạo trong nền Phật giáo nước nhà.

Thích Quảng Đức (1897 - 1963)

Vào ngày 20/4 (nhuận) năm Quý Mão (nhằm ngày 11/6/1963), sau buổi lễ cầu siêu tại chùa Phật Bửu. Hàng ngàn Tăng Ni đang diễn hành trên các đường phố để đòi chính phủ thực thi 5 nguyện vọng chân chính của Phật Giáo Việt Nam và đòi phải chấm dứt chính sách kỳ thị tôn giáo. Khi đi đến ngã tư đường Phan Đình Phùng - Lê Văn Duyệt, Ngài từ trên xe ung dung bước xuống dổ xăng lên người, đến ngồi kiết già tại giữa ngã tư, rồi tự tay mình quẹt lửa châm vào y hậu.

Bồ Tát Thích Quảng Đức

Sau khi ngọn lửa bắt xăng bốc cháy cao phủ kín cả thân người trên 15 phút, Ngài vẫn ngồi kiết già lưng thẳng như tượng đồng đen, tay còn bắt Ấn Tam Muội. Đến lúc lửa hạ ngọn, Bồ Tát gật đầu 3 lần như cúi chào vĩnh biệt, rồi ngã ngửa xuống.

Kim thân của Bồ Tát Quảng Đức quàn lại chùa Xá Lợi 5 ngày. Đến ngày 16/6/1963, Ủy Ban Liên Phái Bảo Vệ Phật Giáo cùng đông đảo Tăng Ni và Phật Tử đưa Ngài về An Dưỡng Địa cử hành trọng thể lễ Trà Tỳ.

Sau khi hỏa thiêu suốt ngày, xương thịt đều tiêu hết nhưng trái tim Bồ Tát vẫn còn y nguyên, mặc dù đã thiêu bằng lửa điện trên 6 tiếng đồng hồ. Hiện nay trái tim Bồ Tát tôn thờ tại chùa Ấn Quang trụ sở tạm của GHPG VN Thống Nhất.

Đại đức Thích Nguyên Hương (1940 - 1963)

Năm vừa lên 6, lòng mến đạo đã thấm nhuần trong tâm tưởng, Đại Đức được cha mẹ cho xuất gia học đạo, làm chú tiểu theo hầu HT Quang Chí, trụ trì chùa Linh Quang tại quê nhà (Bình Thuận).

Từ ngày Phật Giáo bị đại nạn, ĐĐ đã thấu triệt sự tồn vong của Đạo pháp là vấn đề trọng đại, còn tấm thân ngũ uẩn này là tạm bợ. Vì vậy, sau 2 ngày tuyệt thực tại chùa Tỉnh hội Phật Giáo Bình Thuận, ĐĐ noi gương Bồ Tát Quảng Đức, dũng cảm hiến thân cho Đạo pháp bằng cách tự thiêu hồi 12 giờ ngày 4/8/1963 (tức là ngày rằm tháng 6 âm lịch) trước tòa Tỉnh Trưởng Bình Thuận.



Đại Đức Thích Quảng Hương (1926 - 1963)

Tục danh là Nguyễn Ngọc Kỳ, đạo hiệu Bảo Châu, sinh ngày 28/7/1926 tại xã An Ninh, quận Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên.




Vì thấy Phật Giáo gặp đại nạn nên Đại Đức phát nguyện tự thiêu vào lúc 12 giờ 25 phút ngày 5/10/1963, tại bùng binh Chợ Bến Thành (Sài gòn) để tranh thủ cho 5 nguyện vọng chân chính của Phật Giáo Việt Nam.

Đại Đức Thích Thiện Mỹ (1940 - 1963)

Sinh tại Bình Định trong một gia đình nhiều đời kính tin Tam Bảo. Ngài được song thân cho vào chùa làng xuất gia từ bé thơ, theo chư  Tăng để hầu cận và học tập thời khóa thiền môn ngõ hầu kế tục truyền đăng, xiển dương chánh pháp.




Vào lúc 10 giờ 30 phút sáng ngày 27/10/1963, cùng giờ phái đoàn điều tra Liên Hiệp Quốc trên đường tới thăm chùa Ấn Quang thì Ngài ngồi kiết già, tự tẩm xăng và châm lửa đốt mình cúng dường Tam Bảo. Cầu nguyện Phật Giáo Việt Nam thoát khỏi pháp nạn ngay tại công trường Hòa Bình (đối diện Vương Cung Thánh Đường Sài Gòn).

Hành động quên mình cao cả và phi thường của Đại Đức Thích Thiện Mỹ đã gây xúc động mạnh toàn thế giới. Đồng thời gây khó khăn cho chính quyền Diệm và thúc đẩy phái đoàn điều tra Liên hiệp Quốc mau chóng hoàn tất nhiệm vụ, để cứu vớt Dân tộc Việt Nam.

Thượng Tọa Thích Tiêu Diêu (1892 - 1963)

Pháp danh là Tâm Nguyện, tục danh là Đoàn Mễ, sinh năm Nhâm Thìn (1892) tại làng An Tuyền (tức làng Chuồn), huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên Huế.



4 giờ sáng, ngày 16/8/1963, ngay tại sân chùa Từ Đàm, nơi lãnh đạo cuộc đấu tranh bất bạo động của Phật Giáo miền Trung, Ngài tự châm ngọn lửa thiêu đốt thân mình, để soi sáng vô minh và nhắn nhủ hậu sinh về sự kiên cường bất khuất, dũng lực trong mọi nghịch chướng.

Đại Đức Thích Thanh Tuệ (1946 - 1963)

Sinh tại làng Ba Khê, quận Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị, gia đình của Đại đức có truyền thống theo Phật giáo.



Đại Đức Thích Thanh Tuệ đã tự thiêu ngày 13/8/1963, để đẩy mạnh lòng bất khuất, kiên cường đấu tranh của Tăng Ni và Phật Tử Việt Nam, kế tục ngọn lửa đại hùng của Bồ Tát Thích Quảng Đức, Đại đức Thích Nguyên Hương.

Đại Đức tự nguyện chết cho mọi người được sống trong tự do tín ngưỡng, Đại Đức tự nguyện chết để yêu cầu chính quyền Tổng Thống Ngô Đình Diệm đáp ứng 5 nguyện vọng của Phật Giáo Đồ Việt Nam.

Sư Cô Thích Nữ  Diệu Quang 1936 - 1963

Sinh tại xã Phù Cát, huyện Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên Huế và nơi đây cũng là nơi chánh quán. Năm 1963, Ni Cô được 27 tuổi, vì thấy Đạo pháp lâm nguy, Sư Cô tự mình tẩm xăng tự thiêu để cảnh tỉnh sự mê muội của nhà Ngô và cứu nguy Đạo pháp.




Ni Cô đã tự thiêu vào lúc 8 giờ 30 phút ngày 15/8/1963, tại cạnh trường Hòa Xuyên, huyện Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa. Ngọn đuốc Diệu Quang là ngọn đuốc thứ tư của Pháp Nạn 1963.

Bùi Hiền

Read more »

11 Common Interview Questions That Are Actually Illegal

• 
  Getty Images/Thinkstock -

During job interviews, employers will try to gather as much information about you as possible, mostly through perfectly legal questioning, but sometimes through simple yet very illegal questions.

It's up to the interviewee to recognize these questions for what they are.

Any questions that reveal your age, race, national origin, gender, religion, marital status and sexual orientation are off-limits.

"State and federal laws make discrimination based on certain protected categories, such as national origin, citizenship, age, marital status, disabilities, arrest and conviction record, military discharge status, race, gender, or pregnancy status, illegal.

Any question that asks a candidate to reveal information about such topics without the question having a job related basis will violate the various state and federal discrimination laws," Lori Adelson, a labor and employment attorney and partner with law firm Arnstein & Lehr, tells Business Insider.

"However, if the employer states questions so that they directly relate to specific occupational qualifications, then the questions may be legitimate. Clearly, the intent behind the question needs to be examined."

If you are asked any inappropriate questions, Adelson advises not to lie, but, instead, politely decline to answer.

"Could they not give you a job because of that? Sure. But if they do, they would be doing exactly what they're not supposed to do."

We compiled the following illegal interview questions that are often mistaken as appropriate from Adelson and Joan K. Ustin & Associates, a consultant firm specializing in human resources and organization development.

1. Have you ever been arrested?

Kevork Djansezian/Getty ImagesAn employer can't actually legally ask you about your arrest record, but they can ask if you've ever been convicted of a crime.

Depending on the state, a conviction record shouldn't automatically disqualify you for employment unless it substantially relates to your job. For example, if you've been convicted of statutory rape and you're applying for a teaching position, you will probably not get the job.

2. Are you married?

Although the interviewer may ask you this question to see how much time you'd be able to commit to your job, it's illegal because it reveals your marital status and can also reveal your sexual orientation.

3. What religious holidays do you practice?

Ho/bec Tero/AFP/Getty ImagesEmployers may want to ask you this to see if your lifestyle interferes with work schedules, but this question reveals your religion and that's illegal.

They can ask you if you're available to work on Sundays.





4. Do you have children?

It is unlawful to deny someone employment if they have children or if they are planning on having children in the future.

If the employer wants to find out how committed you will be to your job, they should ask questions about your work. For example, "What hours can you work?" or "Do you have responsibilities other than work that will interfere with specific job requirements such as traveling?"

5. What country are you from?

Alex Wong/Getty ImagesIf you have an accent, this may seem like an innocent question, but keep in mind that it's illegal because it involves your national origin.

Employers can't legally inquire about your nationality, but they can ask if you're authorized to work in a certain country.





6. Is English your first language?

It's not the employers lawful right to know if a language is your first language or not.

In order to find out language proficiency, employers can ask you what other languages you read, speak, or write fluently.

7. Do you have any outstanding debt?

Jacquelyn Martin/AP PhotoEmployers have to have permission before asking about your credit history. Similar to a criminal background history, they can't disqualify you from employment unless it directly affects your ability to perform the position you're interviewing for.

Furthermore, they can't ask you how well you balance your personal finances or inquire about you owning property.


8. Do you socially drink?

Employers cannot ask about your drinking habits because it violates the Americans With Disabilities Act of 1990.

For example, if you're a recovering alcoholic, treatment of alcoholism is protected under this act and you don't have to disclose any disability information before landing an official job offer.

9. When was the last time you used illegal drugs?

Elaine Thompson/AP PhotoIt's illegal for employers to ask you about past drug addiction, but they can ask you if you're currently using illegal drugs.

A person who is currently using drugs is not protected under ADA.

For example, an employer may ask you: Do you currently use illegal drugs? What illegal drugs have you used in the last six months?


10. How long have you been working?

This question allows employers to guess your age which is unlawful. Similarly, they can't ask you what year you graduated from high school or college or even your birthday.

However, they can ask you how long you've been working in a certain industry.

11. What type of discharge did you receive in the military?

Mario Tama/Getty ImagesThis is nota appropraiate for the interviewer to ask you, but they can ask what type of education, training, or work experience you've received while in the military.

Read more »

Chỉ bán phở mới là quán phở?

Hai cha con ông chủ một quán phở gia truyền nổi tiếng không đồng ý với nhau: người cha muốn chỉ tiếp tục bán phở thôi; người con, có óc năng động, muốn bổ sung thêm mấy món điểm tâm nữa. Nhưng, “bổ sung” tới mức độ nào thì quán phở vẫn còn là quán phở?

Minh hoạ: Đỗ Hoàng Tường

Hai cha con vô hình trung đụng đến một trong những câu hỏi quan trọng nhất và cũng nhức đầu nhất của triết học: cái gì khả biến, cái gì bất biến? Cái gì làm nên bản chất của một sự vật? Triết học, từ thời cổ đại, cũng xuất phát từ kinh nghiệm đời thường: cái cây vẫn là cái cây dù mùa thu làm rụng lá. Chặt cái cây tới mức nào thì nó vẫn có thể hồi sinh? Cưa tận gốc thì tuy vẫn còn bộ rễ nhưng không còn là cái cây nữa. Cái cây đã bị phá huỷ tận “bản thể” của nó.

Con người cũng vậy. Xem lại tấm ảnh lúc tuổi thơ, ta nhận ra đó là “tuổi thơ của mình” chứ không phải của một đứa trẻ khác. Chừng nào mình còn xưng “tôi” là còn muốn nói đến cái gì không thay đổi, không thể lẫn lộn, dù tóc đã phai màu! Lập tức, ta vấp ngay một khó khăn: cái thực sự tạo nên sự vật thì không thể dùng mắt để nhìn mà phải dùng đầu để suy nghĩ. Nhưng, suy nghĩ từ cái gì? Cũng phải từ những gì mắt thấy tai nghe! Những gì mắt thấy tai nghe đều là khả biến, vô thường, vậy có thể xem những gì khả biến, vô thường là bản chất của sự vật? Nói thế cũng có nghĩa là sự vật không hề có bản chất! Song, thực tế cãi lại: khi mua một món hàng, ta muốn mua một món hàng thật, dù “cái thật” ấy ẩn sâu trong món hàng, khó nhận thấy. Gia đình, xã hội cũng thế. Sống trong một gia đình, một tổ chức, một xã hội, đâu phải ai lo phận nấy mà còn có một mục tiêu chung. Khi mục tiêu này mất đi, gia đình, tổ chức, xã hội không còn là chính nó nữa. Vậy, ta phải có ý thức về một cái bản thể thường tồn thì mới có thể nhận ra lúc nào nó bị đe doạ chứ? Hai cách đặt vấn đề tương phản như thế làm các triết gia điên đầu trong hơn hai ngàn năm nay!

Ở phương Tây, Aristoteles là người nỗ lực giải quyết vấn đề này. Ông khẳng định: bản chất của sự vật là bản thể của nó. Vậy bản thể là gì? Là cái gì “nằm bên dưới” sự vật, là cái gì bền vững mà nếu không có nó, không còn sự vật nữa. Hãy thử đọc hai cặp lục bát sau đây trong Truyện Kiều theo kiểu… triết học:

(1) Thuý Kiều sắc sảo, khôn ngoan
Vô duyên là phận hồng nhan đã đành
(2) Thịt da ai cũng là người
Lẽ nào hồng rụng thắm rời chẳng đau!

Câu (1) cho biết cô Kiều là như thế nào. Nhưng, các đặc điểm ấy không ổn định (cô Kiều có khi cũng… dại dột!) và nhất là, không thể tồn tại độc lập mà không gắn với cô Kiều. Chúng có thể thay đổi, nghĩa là, không nhất thiết cứ như thế mãi (hậu vận cô Kiều đâu có… vô duyên!). Vì thế, Aristoteles bảo: Thuý Kiều (như là cái gì cá biệt) là bản thể, còn “sắc sảo, khôn ngoan, vô duyên…” là những tuỳ thể (accidents, từ nghĩa gốc là ngẫu nhiên, tình cờ). Nhưng câu (2) thì khác, con người không thể lúc thì có “thịt da”, lúc thì không. Vậy nó nói lên con người là gì. Cái không thể thay đổi ấy được gọi là những thuộc tính. Thuộc tính thì tất nhiên không tồn tại độc lập, nhưng những thuộc tính nào thuộc về bản chất của sự vật thì cũng là bản thể, thậm chí còn là bản thể theo nghĩa cao hơn cả những sự vật cá biệt. Vậy, theo Aristoteles, ta có hai loại bản thể: cái cá biệt (Thuý Kiều) và cái phổ biến (“thịt da”, “người”…) Ông gọi cái trước là bản thể số một, cái sau là bản thể số hai. Tưởng xong, nhưng rồi lại thấy không ổn! Việc phân biệt ấy chẳng rõ ràng chút nào. Khi Thuý Kiều khen Từ Hải: “Rằng: Từ là đấng anh hùng!”, thì nếu rút bỏ thuộc tính “anh hùng” đi, có còn là Từ Hải hay chỉ là một người trùng tên?

Platon, thầy của Aristoteles, làm ngược lại; ông chỉ quan tâm đến một phương diện thôi. Chỉ có cái phổ biến (“người”, “thịt da”, “sắc sảo”, “khôn ngoan”…) mới là những cái duy nhất có thật. Ông là tổ sư của thuyết duy tâm khách quan, vì theo ông, những cái phổ biến ấy là thuần tuý, hoàn hảo, mẫu mực chứ không nhếch nhác khi trở thành những thuộc tính ở trần gian, vì thế, chúng ở một thế giới khác, trong khi những sự vật cá biệt trên thế gian này chỉ là những bản sao tồi tàn, mờ nhạt của chúng.

Thomas Aquino, đại triết gia Kitô giáo thời Trung cổ, đồng ý với Aristoteles là phải xuất phát từ những sự vật và bản thể trên trần gian này, nhưng cần tìm cho chúng một nền tảng sâu hơn. Theo ông, không phải ngẫu nhiên khi sự vật có một bản chất, tức có bản thể bền vững. Đó là nhờ có thượng đế. Nếu không có thượng đế và ý chí bền vững của Ngài để sáng tạo và duy trì thế giới này, tất cả đều tan rã hết.

René Descartes, cha đẻ của triết học cận đại, cũng dành cho thượng đế một chỗ đứng đặc biệt, nhưng có chỗ khác với Aquino. Theo ông, chỉ duy nhất thượng đế mới có bản thể vĩnh hằng theo nghĩa tuyệt đối, còn toàn bộ thực tại chia làm hai loại bản thể: bản thể có quảng tính (vật chất) và bản thể có tư duy (tinh thần). Nơi con người cũng thế: ngày nay, ta đi đến bác sĩ để khám bệnh và đi đến trường để học, chứ không đến cùng một nơi là nhờ có… Descartes!

Trích:

Sống trong một gia đình, một tổ chức, một xã hội, đâu phải ai lo phận nấy mà còn có một mục tiêu chung. Khi mục tiêu chung này mất đi, gia đình, tổ chức, xã hội không còn là chính nó nữa

Descartes gặp một đối thủ có hạng: Gottfried Wilhelm Leibniz. Leibniz bảo rằng chính những “đơn tử” (monad) mới tạo nên bản chất của sự vật. Nó “không có cửa sổ”, nghĩa là không thể nhìn vào bên trong nó, nó tự tồn và không có gì bên ngoài làm thay đổi nó được. Quan trọng hơn, đơn tử có lực! Lực khổng lồ nữa là khác. Không cần phải là nhà vật lý nguyên tử, ta cũng tin vào sức mạnh của năng lượng nằm bên trong lòng sự vật. Chỉ cần nhìn một đội bóng đang vùng lên là đủ nhận ra cái gì thúc đẩy nó, đồng thời đó cũng là nguồn năng lượng của nó.

Immanuel Kant thấy các khẳng định của Descartes, Leibniz nghe thì hay nhưng không thể kiểm chứng được, nên cho rằng bản thể là cái gì chỉ hiện hữu trong đầu óc con người như một phạm trù để suy nghĩ về sự vật thôi, còn bản chất của sự vật là điều không thể nhận biết được.

G. W. F. Hegel nghĩ đến quan hệ biện chứng giữa bản chất và hiện tượng: hiện tượng là gì nếu nó thiếu đi cái bản chất; bản chất là gì nếu nó không trình hiện ra?

Edmund Husserl cho rằng, đối với con người, không có cái bản chất nào ẩn giấu đằng sau sự vật cả, tất cả đều là những gì trình hiện cho ta, nên triết học của ông được gọi là hiện tượng học. Từ đó, Jean Paul Sartre, một trong những ông tổ của chủ nghĩa hiện sinh, cho rằng hiện hữu của con người có trước bản chất. Xác định trước một bản chất, là hạn chế sự tự do chọn lựa của con người! Đối với các triết gia Anh, nhất là David Hume, John Locke, chỉ có những gì tri giác được, đo đếm được mới có thực. Một tư tưởng được thời đại bấy giờ hoan nghênh, vì nó hoàn toàn tương hợp với phương pháp của khoa học tự nhiên thời cận đại.

Ở thế kỷ 20, triết học và khoa học luận tìm cách thay thế khái niệm bản thể/bản chất quá trừu tượng bằng khái niệm chức năng. Lý thuyết hệ thống cũng vậy: sự vật được xác định không phải từ bản chất của nó, mà từ chức năng của nó trong một hệ thống nhất định.

Nhưng, nhiều người vẫn chưa trọn tin vào lý thuyết ấy. Họ vẫn cứ thành tâm hướng đến một cái gì siêu việt hơn đời thường, và… cha con ông chủ quán phở vẫn cứ tiếp tục tranh luận.

Bùi Văn Nam Sơn
(Nguồn Báo điện tử sài gòn tiếp thị media, 02.06.2010)

Read more »