Những điều các nhà giao dịch ngoại hối cần biết về đồng Yên

Giao dịch ngoại hối là một lĩnh vực hấp dẫn, nhưng thị trường ngoại hối rất rộng lớn, phức tạp và cạnh tranh không ngừng. Đa số các ngân hàng lớn, những doanh nghiệp và các quỹ đầu tư đều chi phối thị trường và nhanh nhạy trong việc tổng hợp bất kì thông tin mới vào về giá

Thị trường ngoại hối không dành cho những tay chơi gà mờ hay không có sự chuẩn bị trước. Để có thể giao dịch ngoại tệ được hiệu quả, các trader cần phải có những hiểu biết nhất định về những tiền tệ lớn. “Hiểu biết” ở đây không chỉ bao gồm việc nắm được các số liệu thống kê kinh tế hiện nay của một quốc gia, mà còn phải biết được nền tảng của nền kinh tế đó và những yếu tố đặc biệt ảnh hưởng đến tiền tệ.

Giới thiệu về đồng Yên Nhật

Yên Nhật là một trong những tiền tệ lớn nhất, cả trong giao dịch quốc tế lẫn thị trường ngoại hối. Điều này là hợp lý bởi Nhật Bản là một trong những nền kinh tế lớn nhất trên thế giới, với GDP cao nhất trong số các quốc gia và là nhà xuất khẩu lớn nhất tính theo đơn vị đô la.

Tất cả những đồng tiền mạnh trong thị trường ngoại hối đều có những ngân hàng trung ương đằng sau chúng. Với đồng Yên thì đó là Ngân hàng trung ương Nhật Bản (BOJ). Như hầu hết các ngân hàng trung ương ở các quốc gia phát triển, Ngân hàng trung ương Nhật Bản có nhiệm vụ là thúc đẩy tăng trưởng và tối thiểu hóa lạm phát. Tuy nhiên, với trường hợp của Nhật Bản thì giảm phát lại là mối đe dọa dai dẳng trong nhiều năm qua, và BOJ đã theo đuổi chính sách lãi suất thấp với hi vọng kích thích lượng cầu và tăng trưởng kinh tế, vào những năm 2000, có những lúc lãi suất thực tế ở Nhật Bản xuống mức âm nhẹ.

                             

                                                Ngân hàng trung ương Nhật Bản (BOJ). Nguồn: Internet.

Nền kinh tế đằng sau đồng Yên Nhật

Nền kinh tế Nhật Bản có những đặc tính riêng biệt mà các nhà giao dịch đồng Yên cần hiểu. Trước hết, mặc dù là một quốc gia lớn, nhưng Nhật Bản lại đặc biệt thiếu sự tăng trưởng kể từ khi bong bong bất động sản xẹp dần. Những người viết thường nói đến một “thập kỷ mất mát” ở Nhật Bản chính là vì lý do này. Điều này có thể chưa hoàn toàn đúng, tuy nhiên tăng trưởng của Nhật Bản từ năm 2001 đến 2011 hiếm khi vượt qua mức 2% và đã nhiều lần xuống đến mức 0 hoặc âm đối với lãi suất. Một điểm cần lưu ý nữa đối với Nhật Bản là hiện tượng lạm phát. Nhật Bản hầu như không có lạm phát, mà thay vào đó là tình trạng giảm phát kéo dài gần như suốt thập kỷ qua.

Thứ hai, Nhật Bản là nền kinh tế lớn lâu đời nhất trên thế giới và là nước có tỷ suất sinh thấp nhất. Điều đó cho thấy sự gia tăng lực lượng lao động lớn tuổi và ngày càng ít những lao động trẻ tuổi để hỗ trợ nền kinh tế thông qua việc thu thuế và tiêu thụ hàng hóa. Nhật Bản cũng khá bảo mật về số liệu người nhập cư, nên việc xác minh số liệu thống kê dân số cũng gặp phải khó khăn.  

Cuối cùng, Nhật Bản là một nền kinh tế tiên tiến với một lực lượng lao động được đào tạo tốt. Mặc dù đã để mất vị trí số 1 trong các ngành như đóng tàu về tay Hàn Quốc và sau đó là Trung Quốc, Nhật Bản vẫn là nhà sản xuất hàng đầu về hàng điện tử tiêu dùng, ô tô và các thiết bị công nghệ. Điều này đã góp phần đưa nền kinh tế Nhật Bản ra với nền kinh tế toàn cầu, nhưng làm tăng sự lệ thuộc vào Trung Quốc, với vai trò là một bạn hàng của Nhật Bản.

Những yếu tố điều chỉnh đồng Yên

Có một số học thuyết giải thích về tỷ giá hối đoái. Thuyết ngang bằng sức mua, Hiệu ứng Fisher và Cán cân thanh toán, tất cả đều đưa ra những lý giải về tỷ giá hối đoái dựa trên các yếu tố như lãi suất tương đối, mức giá, … Trên thực tế, những mô hình này không có tác dụng nhiều trong thị trường thực – tỷ giá hối đoái thực tế trên thị trường được quyết định bởi cung cầu, bao gồm nhiều yếu tố tâm lý thị trường.

Phần lớn dữ liệu kinh tế bao gồm các số liệu về GDP, doanh số bán lẻ, sản lượng công nghiệp, lạm phát và cán cân thương mại. Những số liệu này được thống kê thường xuyên sau một khoản thời gian nhất định, và những người môi giới (broker) cũng như nhiều nguồn thông tin tài chính khác, như Wall Street Journal hay Bloomberg, đều cung cấp những thông tin này miễn phí. Nhà đầu tư cũng nên lưu ý đến những thông tin về tình trạng việc làm, lãi suất, các cuộc họp của Ngân hàng trung ương và các tin tức hàng ngày, thiên tai, các cuộc bầu cử và những chính sách mới của chính phủ, tất cả đều có thể có những ảnh hướng lớn đến tỷ giá hối đoái.  

Đối với Nhật Bản và các nhà giao dịch đồng Yên, cuộc khảo sát Tankan đặc biệt đáng lưu tâm. Cuộc khảo sát này được thực hiện từng quý và được công bố bởi Ngân hàng trung ương Nhật Bản. Tankan được xem là một báo cáo rất quan trọng và thường ảnh hưởng lớn đến các giao dịch cổ phiếu và tiền tệ ở Nhật Bản. Dữ liệu về dòng giao thương (trade flow) cũng rất quan trọng với đồng Yên. 

                               

                                                             Cuộc khảo sát Tankan. Nguồn: Internet

Hoạt động Carry Trade

Xét ở nhiều khía cạnh, chính sách của BOJ điều chỉnh hoạt động carry trade trên toàn thế giới. Cụm từ carry trade đề cập đến việc mượn tiền trong điều kiện lãi suất thấp, và sau đó đầu tư số tiền này vào những dạng tài sản sinh lợi cao hơn từ các quốc gia khác. Với chính sách lãi suất gần như bằng 0, Nhật Bản lâu nay là một nguồn vốn lớn cho hoạt động này. Thế nhưng điều đó cũng có nghĩa rằng những tin đồn về việc tăng lãi suất có thể làm dậy sóng khắp thị trường tiền tệ.

Những đặc tính của đồng Yên Nhật.

Ngoài việc duy trì lãi suất ở mức thấp từ sau khi bong bóng bất động sản ở Nhật xẹp xuống, BOJ còn thực hiện việc can thiệp tiền tệ - bán ra đồng Yên để giúp tăng sức cạnh tranh cho xuất khẩu Nhật Bản. Dù vậy, hành động can thiệp này đã mang lại những hậu quả về mặt chính trị trong quá khứ, nên BOJ khá lưỡng lự khi can thiệp vào thị trường ngoại hối.

Cán cân thương mại của Nhật Bản cũng ảnh hưởng đến chính sách của BOJ và tỷ giá hối đoái. Nhật Bản có thặng dư thương mại lớn, nhưng nợ công cũng rất cao và dân số già. Dù vậy, một lượng lớn số nợ đó được nắm giữ trong nước và các nhà đầu tư Nhật Bản dường như sẵn lòng chấp nhận những tỷ suất sinh lợi thấp hơn.

Đồng Yên là tiền tệ đặc trưng cho châu Á, nó là một trong những tiền tệ được giao dịch nhiều nhất trên thế giới và chiếm đáng kể trong dự trữ ngoại tệ đối với nhiều quốc gia châu Á. Mặc dù vị trí của đồng Yên có thể bị đe dọa nếu như đồng nhân dân tệ của Trung Quốc tăng lên về tính thanh khoản, nhưng điều này xem ra còn mất rất nhiều năm nữa mới xảy ra.

Nói vậy nghĩa là sự khá ổn định của đồng Yên đã khiến nó trở thành tiền tệ dự trữ dự phòng đối với nhiều quốc gia. Dù Nhật Bản có mức nợ rất cao,nhưng các trader thường cảm thấy yên tâm hơn với bảng cân đối công nợ của Nhật Bản, bởi phần lớn nợ được nắm giữ trong nước. Hơn nữa, các trader thường cân đối mức nợ cao của Nhật Bản với mức thặng dư thương mại cao của nó, dù sự mất giá của đồng đô la và vai trò là “nơi trú ẩn an toàn” của đồng Yên đã khiến đồng Yên trở nên mạnh hơn, đe dọa đến thặng dư thương mại, vốn là nhân tố khiến đồng Yên hấp dẫn.

Các tỷ giá tiền tệ nổi tiếng là khó dự đoán,và hầu hết các mô hình đều không có tác dụng trong những khoảng thời gian ngắn. Trong khi những mô hình dựa trên các học thuyết kinh tế hiếm khi hữu ích với các trader ngắn hạn, thì điều kiện kinh tế hình thành nên các xu hướng dài hạn. Mức thặng dư thương mại cao của Nhật Bản có khả năng sẽ duy trì vị thế của quốc gia này như một nơi trú ẩn an toàn trong thời gian sắp tới, nhưng lực lượng lao động đang bị già hóa, niềm tin doanh nghiệp và người tiêu dùng liên tục ở mức thấp, cũng như sức ảnh hưởng ngày một cao của đối thủ kinh tế Trung Quốc đang đe dọa vị trí này.

Nguồn: investopedia.com

Bùi Thanh Tùng

Posted in: Tài chính tiền tệ