Bạn biết gì về Chỉ số sức mạnh tương đối RSI và điểm Failure Swing?

rong cuốn sách "New Concepts in Technical Trading Systems," (Những khái niệm mới trong hệ thống giao dịch kỹ thuật), J. Willes Wilder đã lý giải chi tiết về Chỉ số sức mạnh tương đối RSI (Relative Strength Index). Trong nhiều năm qua, những nhà biểu đồ, cũng như những nhà kỹ thuật, đã viết nhiều cuốn sách về chỉ số RSI, được xem là một chỉ báo quá mua hoặc quá bán. Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng theo dõi những dòng viết của Wilder và lý thuyết của ông về chỉ số RSI khi nó được áp dụng xem xét một cổ phiếu nổi tiếng ở cả Mỹ và Canada.

Chỉ số RSI

Với những ai chưa quen với cụm từ “Chỉ số sức mạnh tương đối” thì nó là một chỉ báo dao động. Giá trị của RSI di chuyển giữa khoảng có giới hạn trên là 100 và giới hạn dưới là 0, với mức 70 là vị trí quá mua và mức 30 là vị trí quá bán. Một trader, với những phần mềm dễ sử dụng ngày nay, có thể điều chỉnh lại giới hạn quá mua, quá bán của chỉ số thành 80 – 20 thay vì 70-30. Điều này sẽ giúp các trader chắc chắn khi nào ra quyết định mua hay bán, và không quyết định quá vội vàng. Chỉ số RSI so sánh số ngày giá cổ phiếu tăng với số ngày giá cổ phiếu giảm, trong một khoảng thời gian nhất định (period). Wilder sử dụng khoảng thời gian (period) là 14 ngày trong những nghiên cứu của mình và mức thời gian này vẫn còn được sử dụng phổ biến ngày nay. Công thức của RSI như sau:

                                         RSI = 100 - 100 / (1+ RS)

      Trong đó: RS = Giá đóng cửa tăng trong x ngày / Giá đóng cửa giảm trong x ngày

Giá trị tăng lên sẽ được thể hiện với một đường RSI đi lên rõ rệt, di chuyển phía trên điểm 50 và tiến về mốc 100. Ngược lại, khi giá trị giảm ta sẽ thấy đường RSI đi xuống, hướng về mốc giá trị 0. 
 

Failure Swing

Cụm từ “Failure Swing” được Wilder sử dụng để nói về “sự đảo chiều mạnh mẽ của thị trường”. Wilder sử dụng failure swing để xác nhận điểm mua và bán. Trong 2 hình minh họa phía dưới, các bạn có thể thấy rõ chức năng này của failure swing.

                                                               Nguồn: Investopedia.com

Ở hình bên trái, với tên gọi Failure Swing: Top (Failure Swing: Đỉnh), đỉnh thứ nhất có giá trị hơn 70 một tí và sau đó rớt xuống còn khoảng 60, điểm này gọi là điểm thất bại (fail point). Khi tăng lên lại, giá trị của RSI không đạt đến điểm 70 và tạo ra một Failure Swing. Khi giá trị RSI xuống tới điểm thất bại một lần nữa, ở lần này còn gọi là điểm Failure Swing (Failure Swing Point) thì đó chính là lúc quyết định bán. Còn với hình bên phải, Failure Swing: Bottom (Failure Swing: Đáy), nó cho ta thấy điều ngược lại với đáy thứ nhất ở mức thấp là 30, điểm thất bại (fail point) được thiết lập ở mức khoảng 40 và sau đó đáy tiếp theo được tạo thành không vượt qua mốc 30. Giá trị RSI tăng lên lại đến khoảng 40 và chạm điểm Failure Swing, cho ta dấu hiệu mua.     

Bây giờ ta hãy cùng xem xét một biểu đồ về cổ phiếu Ngân hàng hoàng gia Canada trong khoảng thời gian từ 31/7/2001 đến 21/4/2003

                                                         Nguồn: investopedia.com

Với sự hỗ trợ của những hình elip, các bạn có thể thấy vào 21/9/2011, giá trị RSI ở mức 20.62 lúc đóng cửa ngày giao dịch, thấp hơn con số 30 kì diệu và giá cổ phiếu Ngân hàng hoàng gia Canada vào thời điểm kết thúc phiên là 27.97 $. Đến ngày 6/2/2002, giá trị RSI là 30.11 và giá cổ phiếu ở mức 29.58 $. Nhìn toàn cảnh, ta có thể thấy nhà đầu tư nào gia nhập thị trường vào những thời điểm đó sẽ kiếm được một khoản hậu hĩnh sau một khoảng thời gian khá ngắn. Tuy nhiên, hãy tiếp tục xem xét những hình elip tiếp theo. Hình elip tiếp theo vào ngày 19/4/2002, khi giá cổ phiếu là 36.20 $ thì RSI ở mức 78.81.

Đây có phải là lúc nên bán? Liệu cổ phiếu của Ngân hàng hoàng gia Canada đang quá mua khi RSI ở mức 70? Có thể là vậy nhưng cũng có thể không. Hãy cùng xem xét kĩ hơn. Vào ngày 19/4/2002, giá trị RSI đạt đỉnh ở mức 78.81, mức cao nhất trong vòng 12 tháng và giá đóng cửa của cổ phiếu là 36.20 $, một sự dịch chuyển khá lớn từ mức khoảng 28.00 $ vào cuối tháng 9/2001. Sự thay đổi này là không tồi đối với một ngân hàng lớn sau khi nó đã trả một lượng lớn cổ tức. Với câu hỏi đặt ra là có nên bán hay không, câu trả lời là có. Với những ai đã nhấn nút bán vào ngày hôm đó, khi mà giá trị RSI vượt qua ngưỡng 70, sẽ nhận được sự xác nhận sau một tuần, khi mà đỉnh tiếp theo của RSI (hình elip thứ 4) không vượt qua được đỉnh trước đó (elip thứ 3), và tạo nên Failure Swing, điểm bán xuất hiện sau đó vào ngày 3/5 ở mức 35.50 $ (xem mũi tên màu xanh hướng lên)

                                                        Nguồn: investopedia.com

                                                           Nguồn: investopedia.com

Ở biểu đồ thứ 3 này, đáy đầu tiên được thiết lập ngày 24/7 và sau đó Failure Swing được tạo thành khi đáy tiếp theo vào ngày 26/7 đã không phá vỡ được đáy thứ nhất (mũi tên màu đỏ hướng xuống), giá cổ phiếu quay đầu tăng một lần nữa. Một điều cần nhớ là giá cổ phiếu vẫn có thể giảm sau khi RSI đã ở dưới mức 30, các nhà đầu tư cần xác nhận xem giá có đủ mạnh để quay đầu tăng hay không.

Điểm mấu chốt để giao dịch thành công với chỉ số RSI là phải nhận ra được điểm failure swing. Nói đơn giản hơn, một số người xem failure swing hoàn toàn là một sự xác nhận về sự đảo xu hướng sắp diễn ra. Một điểm khác cần quan tâm là sự dịch chuyển phía trên và dưới mốc 50. Nhiều nhà kỹ thuật xem sự di chuyển phía trên mốc 50 là biểu hiện của việc lợi nhuận trung bình vượt trội hơn thua lỗ trung bình, vì vậy họ dự đoán giá cổ phiếu tăng. Ngược lại, mức dưới 50 là dấu hiệu của thị trường giảm khi thua lỗ trung bình vượt trội lợi nhuận trung bình.

Trong tương lai, khi bạn nghiên cứu kỹ hơn về Chỉ số sức mạnh tương đối RSI, hãy đảm bảo rằng bạn có thể nhận biết được những điểm failure swing và xác nhận được sự đảo chiều có khả năng xảy ra.   

      Nguồn: investopedia.com

Bùi Thanh Tùng

Posted in: Tài chính tiền tệ