“Chợt quên” – hiện tượng thú vị của trí nhớ

(Tamly)-Ai trong số chúng ta hẳn đã một vài lần muốn tìm kiếm một thông tin đã được ghi nhận trước đó, nhưng lại không có kết quả. Vậy, phải chăng trí nhớ của chúng ta đang trục trặc, rối loạn?

Có thể hiểu, trí nhớ là nơi lưu giữ tất cả những thông tin mà chúng ta thu nhận được. Với thời gian, dù theo cách thức chủ ý hay không chủ ý của mỗi người thì trí nhớ cũng giúp chúng ta tích lũy thêm nhiều thông tin. Nó được ví như kho sách khổng lồ, chứa vô vàn tư liệu hữu ích và sẽ được sử dụng vào những thời điểm khác nhau.

Trừ những trường hợp bị mất trí nhớ một phần hoặc hoàn toàn, do các bệnh thuộc về não, hoặc tai nạn gây nên những chấn thương (phương pháp điều trị thích hợp sẽ giúp trí nhớ phục hồi) thì những trường hợp mất trí nhớ tạm thời (hay gọi là “chợt quên”) được gọi là rối loạn trí nhớ nhẹ. Hiện tượng không nhớ được vị trí của vật dụng đã cất, không tìm được từ ngữ để diễn đạt ý muốn nói, dù từ đó mập mờ trong óc… Những hiện tượng quên này có thể xảy ra ở bất kỳ ai và thường thấy trong cuộc sống hàng ngày.

Điều gì khiến chúng ta “chợt quên”?
Đó là do trí nhớ của chúng ta không thường xuyên được nuôi dưỡng, sử dụng và bảo trì hoạt động. Trí nhớ có thể được coi là một bộ máy cần hoạt động thường xuyên và để bảo đảm cho sự hoạt động một cách nhanh nhạy và hiệu quả thì cũng cần cung cấp những năng lượng cần thiết. Nếu sức khỏe yếu, tâm lý trầm uất, buồn bã, cơ thể thiếu vitamin, lao động quá nhiều và quá sức, sử dụng quá nhiều các chất gây nghiện như thuốc lá, rượu, hoặc ma túy ảnh hưởng rất nhiều tới sự vận hành của trí nhớ.

Điều gì giúp trí nhớ vận hành tốt và hiệu quả?
Thứ nhất là việc đảm bảo chế độ ăn uống khoa học và điều độ, có chế độ học tập, làm việc và nghỉ ngơi hợp lý tức là đảm bảo cho chúng ta có một sức khỏe tốt cả về thể chất lẫn tinh thần. Đây là điều kiện cần thiết cho trí nhớ hoạt động bình thường.

Thứ hai là trí nhớ sẽ hoạt động tốt nếu chúng ta ghi nhớ có chủ định, tức là khi muốn lưu giữ thông tin, chúng ta cần có tâm thế sẵn sàng ghi nhớ (ý thức sẽ ghi nhớ nội dung gì, mục đích gì), có sự chú ý và tập trung vào nội dung cần ghi nhớ. Nếu không có sự chủ định thì thông tin chúng ta ghi nhớ sẽ không đầy đủ và sai lệch. Thường là những gì không liên quan, không quan tâm thì sẽ không nhớ.

Thứ ba là trí nhớ phải được thường xuyên luyện tập. Cách thực hiện có thể là nhớ một vấn đề nào đó, sau đó tìm các thông tin có liên quan tạo ra mối liên hệ. Đôi khi chúng ta nghĩ là sẽ không thể nhớ lại được một thông tin nào, tuy nhiên những ký ức vẫn còn được lưu giữ bằng các dấu vết, những ấn tượng. Những dữ kiện này giúp chúng ta phục hồi được thông tin cần tìm. Thực tế khi chúng ta có thể giải quyết được những vấn đề trong cuộc sống chính là nhờ việc vận dụng những thông tin, những tri thức đã được tích lũy và lưu giữ trong trí óc.

Hiện tượng “chợt quên” có thể thấy ở mỗi người. Vì vậy, việc khắc phục hiện tượng “chợt quên” là việc cần thiết, giúp các tế bào não hoạt động tích cực, giúp trí nhớ dần được phục hồi, vận hành tốt và hiệu quả.
MT