Mánh khoé kiểm soát thua lỗ trong đầu tư

Để sống sót và kiếm lời trên thị trường thì bạn cần những gì? Có người nói đó là kiến thức, người thì bảo phải tìm được một hệ thống giao dịch hoàn hảo… Tất cả những điều đó đúng, nhưng chưa đủ. Thực tế rất nhiều người có hiểu biết sâu rộng, sở hữu những bộ công cụ giao dịch tốt nhưng vẫn lỗ nặng. Vậy đâu mới là câu trả lời? Chúng ta hãy cùng nhau tìm hiểu.

Ai là người cần đến kế hoạch lãi/lỗ (profit/loss plan)? Phải chăng đầu tư chỉ có mua thấp, bán cao? Thật tuyệt khi bạn luôn mua ngay đáy và bán trúng đỉnh nhỉ, nhưng hầu như không phải lúc nào cũng được như thế. Hơn nữa, những nhà đầu tư cũng là con người: cảm xúc làm lay động phán đoán của ta và bản chất chúng ta là ghét thua lỗ. Bị lỗ vốn trên một cổ phiếu không chỉ hại đến túi tiền mà còn đánh động vào “cái tôi” của ta. Hết lần này đến lần nọ, nhà đầu tư không chốt lời bằng cách bán ra một khoản đầu tư đã có lãi, nhưng chỉ nắm giữa cổ phiếu giảm giá và hy vọng xuất hiện sự đảo chiều. Thông thường, các khoản đầu tư này luôn quay lại giá trị ban đầu của nó.

Vậy làm sao nhà đầu tư né tránh được điều này? Có một giải pháp, đó chính là hãy học cách trở nên kỷ luật và tuân thủ kế hoạch lãi/lỗ. Trong bài viết, chúng tôi sẽ xem xét chiến thuật này và chỉ bạn cách sử dụng nó để không bị thua lỗ.

Mời bạn xem thêm:

Nguồn: Internet

Phochungkhoan.vn

Kế hoạch lãi/lỗ là gì? (What Is a Profit/Loss Plan)

Kế hoạch này là một bước mà nhiều nhà đầu tư nhỏ lẻ (lẫn chuyên nghiệp) luôn tìm kiếm. Kế hoạch lãi/lỗ là một bộ các giới hạn xác định mức lỗ hoặc lãi tối đa một nhà đầu tư có được từ một cổ phiếu. Giới hạn lỗ (Containing losses) là một bộ phận rất quan trọng trong đầu tư, do đó kế hoạch lãi/lỗ là chìa khoá cho một chiến lược đúng đắn.

Chúng ta luôn gặp sai lầm khi chọn cổ phiếu và hầu hết mọi người thua lỗ trong thị trường chứng khoán – điều khiến một nhà đầu tư trở nên khác biệt chính là khả năng nhận diện những lựa chọn sai lầm của họ và học hỏi từ chúng để giao dịch tốt hơn sau này. Một kế hoạch lãi/lỗ giúp bạn nhận ra sai sót của mình bằng cách tách cảm xúc ra khỏi việc đầu tư. Nếu bạn không quá tham kiếm lời và chỉ xem đầu tư đơn giản là một cách làm tăng luồng tiền của mình (hơn là làm tăng cái tôi), bạn sẽ thấy dễ dàng hơn trong việc bỏ qua ảnh hưởng tâm lý của sai lầm và nhờ vậy kiểm soát được chúng.

Đặt ra kế hoạch cho mình (Devising Your Plan)

Tự đặt ra kế hoạch cho mình có thể khó hơn bạn nghĩ. Đầu tiên, bạn sẽ cần đặt ra mức lời tối đa mình chấp nhận được và mức lỗ tối đa mà bạn chịu được, nhưng các ngưỡng này không nhất thiết phải giống nhau với từng cổ phiếu. Ví dụ, một cổ phiếu Blue chip khó mà dao động vượt quá 10%/năm còn một cổ phiếu tăng trưởng trên thị trường vốn nhỏ (smallcap growth stock) lại biến động nhiều hơn. Nói cách khác, bạn phải phân tích mỗi cổ phiếu riêng biệt nhằm xác định mức độ dao động của nó trong từng xu hướng (tăng hay giảm).

Vài nhà đầu tư sử dụng phân tích cơ bản, phân tích kỹ thuật hoặc kết hợp cả hai để xác định những mức giới hạn lãi - lỗ hợp lý.

Một cách khác giúp đặt ra ngưỡng giới hạn là mô hình hoá kế hoạch của bạn dựa trên diễn biến của tiêu chuẩn đã được thiết kế sẵn, như là một chỉ số hoạch thậm chí là lịch sử diễn biến danh mục đầu tư của bạn.

Một nhân tố nữa bạn phải xem xét khi đặt ra kế hoạch lãi/lỗ cho mình chính là mức độ chấp nhận rủi ro, nó phụ thuộc vào nhiều yếu tố, như tính cách của bạn, khung thời gian (time frame) và lượng vốn sẵn có của bạn. Thường thì những ai né tránh rủi ro sẽ có giới hạn chặt chẽ hơn so với những người không ngại rủi ro. Người ưa thích rủi ro sẽ cố gắng kiếm càng nhiều lợi nhuận càng tốt từ sự tăng giá chứng khoán, nhưng một nhà đầu tư bảo thủ hơn có lẽ sẽ nhanh chóng bán cổ phiếu khi nó mới tăng giá không lâu để loại trừ nguy cơ thua lỗ trong trường hợp giá giảm mạnh. Nếu bạn muốn tránh xa rủi ro, một kế hoạch lãi/lỗ 10% cho cả chiều mua và bán có thể không phù hợp hoặc thậm chí không khả thi với bạn. Mặt khác, nếu bạn sẵn sàng chấp nhận rủi ro để có được khoản lợi nhuận tiềm năng, thì 10% có lẽ phù hợp hơn.

Thực hiện kế hoạch (Executing Your Plan)

Một khi bạn đã quyết định: bảo thủ hay liều lĩnh, bạn phải hành động ngay với kế hoạch của mình càng kiên định càng tốt. Nhớ rằng, kế hoạch có hai yêu cầu: bạn phải bán ra khi cổ phiếu rớt xuống hoặc khi nó tăng lên mức giá nhất định.

Hiện tại, những nhà môi giới sẽ không để bạn đặt hai lệnh bán khác nhau trên cùng một cổ phiếu, do đó bạn cần biết mình phải ưu tiên lệnh nào. Khôn ngoan nhất là đặt những lệnh giúp đầu tiên bảo hộ cho yếu điểm của bạn: nhiều nhà đầu tư khôn ngoan sử dụng lệnh dừng lỗ (stop-loss order), giúp tự động nhắc nhỡ nhà môi giới mua hoặc bán một cổ phiếu ngay khi giá đã chạm đến ngưỡng nhất định. Lệnh dừng lỗ đảm bảo rằng bạn không bị cháy tài khoản nếu thị trường giảm điểm, đặc biệt nếu bạn không thể theo dõi thị trường từng giây. Khi bạn đặt một lệnh với môi giới, hãy đặt mức giá dừng tại tỷ lệ thua lỗ tối đa của bạn và sau đó ngồi chờ. Nếu giá tăng đến mức giới hạn trên, chỉ việc thay đổi mức cắt lỗ của bạn, rồi nó sẽ tự động kích hoạt lệnh bán ra cho bạn. (dời lệnh cắt lỗ)

Nguồn: Internet

Phochungkhoan.vn

Kỷ luật (Staying Disciplined)

Một khi bạn đã có chiến lược lãi/lỗ, bạn sẽ phải nhớ rằng mục đích tổng thể của kế hoạch là thiết lập ranh giới nghiêm ngặt cho những lúc bán ra. Chắc chắn sẽ rất “cay” khi thấy cổ phiếu tiếp tục tăng giá mà bạn đã bán ra mất, nhưng thường sẽ tốt hơn nếu làm theo theo cách trên hơn là ngồi chờ đến lúc bạn phải bán tháo cổ phiếu khi giá rớt mạnh từ đỉnh. Joseph P. Kennedy, Sr. từng nói “Chỉ có kẻ ngốc mới nắm giữ cổ phiếu để chờ nó tăng lên đến đỉnh”. ("Only a fool holds out for the top dollar")

Kết luận

Hãy nhớ rằng số liệu ví dụ của chúng tôi chỉ mang tính khái quát. Thiết lập kế hoạch cho riêng mình đòi hỏi bạn phải nghiên cứu chi tiết, phân tích, tự đánh giá và có cái nhìn thực tế. Đưa ra mục tiêu lợi nhuận 100% (tức gấp đôi tài khoản của mình) chẳng có nghĩa gì nếu bạn chỉ đầu tư vào các công ty rủi ro thấp và chỉ tăng trưởng ổn định 15%/năm.

Đây là vài điều cần ghi nhớ:

• Một cổ phiếu giảm 50% thì bạn phải cần lời gấp đôi để hoàn vốn. Kiểm soát lỗ là chìa khoá cho việc đầu tư đúng đắn.
• Sai lầm là bản chất của con người. Một khi bạn nhận thức được điều đó, bạn sẽ thấy dễ dàng tiếp tục giao dịch hơn.
• Mua một cổ phiếu và nắm giữ nó dài hạn không có nghĩa là bạn sẽ kiếm được tiền. Một chiến lược mua và nắm giữ sẽ có tác dụng chỉ khi bạn chọn đúng công ty. Phần quan trọng nhất khi thiết lập kế hoạch lãi/lỗ chính là bạn phải luôn bám sát nó!

Nguồn: Investopedia

Nguyễn Hoàng Thịnh

Posted in: Tài chính tiền tệ