CHƯƠNG 14 - NGUYỄN HÀ PHAN GIỮA NHỮNG NGƯỜI CÙNG THỜI: ĐỖ MƯỜI, LÊ ĐỨC ANH, VÕ VĂN KIỆT VÀ ĐÀO DUY TÙNG

CHƯƠNG XIV

NGUYỄN HÀ PHAN GIỮA NHỮNG NGƯỜI CÙNG THỜI: ĐỖ MƯỜI, LÊ ĐỨC ANH, VÕ VĂN KIỆT VÀ ĐÀO DUY TÙNG

Không thể hiểu một biến cố nhân sự lớn nếu tách nó khỏi bối cảnh quyền lực

Có một cách kể rất đơn giản về Nguyễn Hà Phan:

Ông có một quá khứ bị phát hiện.

Hồ sơ được thẩm tra.

Trung ương quyết định khai trừ.

Quốc hội bãi nhiệm.

Câu chuyện kết thúc.

Nhưng lịch sử chính trị hiếm khi vận hành đơn giản như vậy.

Nguyễn Hà Phan bị loại khỏi Bộ Chính trị vào đúng thời điểm Đảng Cộng sản Việt Nam chuẩn bị Đại hội VIII, trong khi nội bộ lãnh đạo đang tranh luận về đường hướng tiếp tục Đổi mới, quan hệ với kinh tế tư nhân, vai trò của kinh tế nhà nước, quan hệ giữa Đảng và Nhà nước và vấn đề nhân sự lãnh đạo khóa mới.

Nhà nghiên cứu Brantly Womack, trong khảo sát về Việt Nam năm 1996 trên Asian Survey, nhận định rằng Nguyễn Hà Phan là một thành viên Bộ Chính trị có khuynh hướng bảo thủ, từng phê phán Thủ tướng Võ Văn Kiệt và được đồn đoán là một ứng viên có khả năng thay thế ông Kiệt. Womack đồng thời lưu ý rằng các tranh luận nội bộ trước Đại hội VIII rất gay gắt, dù truyền thông công khai không phản ánh đầy đủ những bất đồng ấy.

Điều này không chứng minh Nguyễn Hà Phan bị loại vì đấu tranh phe phái.

Nhưng nó cho thấy một điều không thể bỏ qua:

Vụ Nguyễn Hà Phan xảy ra trong một thời điểm mà vấn đề nhân sự và vấn đề đường lối đang chồng lên nhau.

Muốn hiểu vụ việc, phải giữ cả hai tầng đó cùng lúc.

---

1. Nguyễn Hà Phan không đứng ngoài cuộc tranh luận về đường lối

Theo danh sách chính thức về Bộ Chính trị khóa VII, Nguyễn Hà Phan được bổ sung vào Bộ Chính trị từ tháng 12-1993. Ông là một trong những nhân vật thuộc thế hệ lãnh đạo cấp cao đang chuẩn bị cho sự chuyển tiếp quyền lực tại Đại hội VIII.

Trong những tài liệu hồi cố, Nguyễn Hà Phan thường được mô tả là người có quan điểm cứng rắn hơn đối với một số vấn đề của Đổi mới.

Womack cũng ghi nhận ông là người phê phán Võ Văn Kiệt và được xem như một khả năng thay thế ông Kiệt.

Một số nghiên cứu khác cũng mô tả Nguyễn Hà Phan là nhân vật tham gia phản biện những quan điểm cải cách của Võ Văn Kiệt, đặc biệt trong tranh luận về mô hình kinh tế và định hướng chính trị.

Nhưng ở đây cần tránh một cái bẫy.

Không nên biến những khác biệt về chính sách thành một sơ đồ:

Võ Văn Kiệt = cải cách

đối lập với:

Nguyễn Hà Phan = bảo thủ

rồi tiếp tục:

Nguyễn Hà Phan bị loại = phe cải cách thắng.

Lịch sử phức tạp hơn thế.

Chính Womack cũng cho thấy những bất đồng trong lãnh đạo Việt Nam thời kỳ này không phải lúc nào cũng có thể chia thành hai phe hoàn toàn tách biệt. Các quyết định thường là kết quả của thương lượng, cân bằng và đồng thuận nội bộ.

Do đó, “phe bảo thủ” và “phe cải cách” trong chương này chỉ nên được sử dụng như khái niệm phân tích của các nhà nghiên cứu, không phải như danh sách thành viên chính thức của hai tổ chức đối lập.

---

2. Đỗ Mười: người đứng ở trung tâm của quá trình chuyển tiếp

Đỗ Mười giữ chức Tổng Bí thư trong giai đoạn 1991–1997.

Trong cấu trúc quyền lực trước Đại hội VIII, ông không chỉ là người đứng đầu Đảng mà còn giữ vai trò quan trọng trong công tác nhân sự chuẩn bị cho Đại hội.

Theo hồi ký/tường thuật của Huy Đức, trong quá trình chuẩn bị Đại hội VIII, Đỗ Mười giữ vị trí rất quan trọng trong công tác nhân sự. Chính trong bối cảnh đó, Nguyễn Hà Phan được xem như một nhân vật có triển vọng trong thế hệ kế tiếp.

Nhưng chúng ta phải phân biệt hai điều:

[ĐÃ XÁC NHẬN]
Đỗ Mười là Tổng Bí thư và là nhân vật trung tâm của quá trình chuẩn bị Đại hội VIII.

[CÓ NGUỒN HỒI CỐ]
Huy Đức mô tả Nguyễn Hà Phan như một ứng viên có triển vọng trong quá trình chuẩn bị nhân sự Đại hội VIII.

[CHƯA ĐỦ CHỨNG CỨ]
Không thể từ đó kết luận Đỗ Mười trực tiếp bảo trợ Nguyễn Hà Phan trong mọi bước thăng tiến, hoặc Đỗ Mười trực tiếp chịu trách nhiệm về vụ xử lý ông năm 1996.

Đây là ranh giới rất quan trọng.

Một người đứng đầu hệ thống không tự động chịu trách nhiệm cá nhân cho mọi quyết định nhân sự bên dưới.

Nhưng ngược lại, nếu có tài liệu chứng minh ông biết một vấn đề quan trọng mà vẫn quyết định đề bạt, thì trách nhiệm sẽ là một câu chuyện khác.

Muốn đi đến kết luận ấy, chúng ta cần tài liệu cụ thể.

---

3. Võ Văn Kiệt: từ người cùng hệ thống đến đối tượng bị Nguyễn Hà Phan phê phán

Võ Văn Kiệt là một nhân vật đặc biệt trong hồ sơ này.

Ông từng là người có quan hệ công tác lâu năm với Nguyễn Hà Phan ở Nam Bộ.

Sau đó, Nguyễn Hà Phan được đưa ra Trung ương và trở thành một nhân vật cấp cao.

Nhưng đến giữa thập niên 1990, các nguồn nghiên cứu và hồi cố cho thấy hai người nằm ở hai phía khác nhau trong một số cuộc tranh luận về đường hướng phát triển.

Womack xác định Nguyễn Hà Phan là người phê phán Võ Văn Kiệt.

Một số tài liệu hồi cố còn cho rằng Nguyễn Hà Phan từng được sử dụng để truyền đạt hoặc bảo vệ quan điểm chỉ trích đường lối của Võ Văn Kiệt.

Nhưng cần cẩn trọng với từ “được sử dụng”.

Nó hàm ý rằng có một chủ thể ra lệnh và một người thực hiện.

Muốn khẳng định điều đó phải có chứng cứ trực tiếp.

Điều chúng ta có thể nói chắc chắn hơn là:

Nguyễn Hà Phan đã trở thành một nhân vật có tiếng nói trong cuộc tranh luận về đường hướng phát triển của Việt Nam và được các nguồn học thuật đương thời mô tả là người phê phán Võ Văn Kiệt.

---

4. Nhưng có phải Võ Văn Kiệt đã “đánh” Nguyễn Hà Phan?

Đây là một trong những câu hỏi hấp dẫn nhất — và cũng nguy hiểm nhất.

Một số nguồn hồi cố và bài viết về sau kể rằng Võ Văn Kiệt có vai trò trong việc làm lộ lại hồ sơ quá khứ của Nguyễn Hà Phan.

Có nguồn thậm chí diễn giải toàn bộ vụ việc như một cuộc đấu đá quyền lực, trong đó Nguyễn Hà Phan bị loại vì trở thành đối thủ chính trị của Võ Văn Kiệt.

Nhưng hiện tại chúng ta chưa có đủ chứng cứ gốc để kết luận như vậy.

Ngược lại, hồ sơ chính thức cho thấy việc Nguyễn Hà Phan bị khai trừ có căn cứ được xác định là những sai phạm liên quan đến việc khai báo khi bị địch bắt và không báo cáo đầy đủ với tổ chức sau khi được trả tự do.

Do đó, có một câu hỏi cần được tách thành hai:

Câu hỏi thứ nhất:
Nguyễn Hà Phan có sai phạm trong quá khứ theo kết luận chính thức hay không?

→ Có: đó là lý do được chính tài liệu của Đảng ghi nhận.

Câu hỏi thứ hai:
Ai đã đưa hồ sơ ấy trở lại vào năm 1995–1996, với động cơ gì, và có yếu tố đấu tranh quyền lực hay không?

→ Đây vẫn là vấn đề cần nghiên cứu.

Không được dùng câu trả lời cho câu hỏi thứ hai để phủ nhận câu trả lời cho câu hỏi thứ nhất.

---

5. Đào Duy Tùng: nhân vật cần đặc biệt chú ý

Trong nhóm những người cùng thời, Đào Duy Tùng là nhân vật cần được nghiên cứu riêng.

Theo các nguồn hồi cố và nghiên cứu về giai đoạn này, Đào Duy Tùng là một nhân vật có ảnh hưởng lớn trong công tác tư tưởng và chuẩn bị văn kiện Đại hội VIII.

Một số nghiên cứu nước ngoài mô tả Nguyễn Hà Phan có sự hậu thuẫn của Đào Duy Tùng trong cuộc tranh luận đường lối trước Đại hội VIII. Một nghiên cứu về Đổi mới cũng ghi nhận Nguyễn Hà Phan được xem là người có khuynh hướng bảo thủ và là một ứng viên tiềm năng trong chuyển tiếp lãnh đạo.

Nhưng cũng phải nói rõ:

Có quan hệ chính trị hoặc cùng quan điểm không đồng nghĩa với việc có một “liên minh bí mật”.

Càng không thể suy ra rằng Đào Duy Tùng biết hoặc tham gia vào toàn bộ vấn đề quá khứ của Nguyễn Hà Phan.

Điều cần nghiên cứu là:

• Đào Duy Tùng biết Nguyễn Hà Phan từ khi nào?
• Quan hệ công tác giữa hai người ra sao?
• Họ có cùng quan điểm về kinh tế và Đổi mới ở những vấn đề nào?
• Nguyễn Hà Phan có thực sự là ứng viên kế nhiệm một chức vụ chủ chốt không?
• Ai ủng hộ ông?
• Ai phản đối?
• Các đề xuất nhân sự nào có tài liệu gốc?
• Các thông tin này xuất hiện trước hay sau khi hồ sơ quá khứ được khơi lại?

Chỉ khi trả lời được những câu hỏi ấy, ta mới có thể đánh giá đúng vị trí của Đào Duy Tùng.

---

6. Một chi tiết đặc biệt quan trọng: Nguyễn Hà Phan không chỉ là “người bị xử lý”

Huy Đức, khi thuật lại hồ sơ Nguyễn Hà Phan, cho biết vào năm 1995 đã có những đề xuất nhân sự đưa Nguyễn Hà Phan vào vị trí rất cao trong cơ cấu lãnh đạo tương lai. Chẳng hạn, ông dẫn một lá thư của Trần Văn Hiển ngày 7-8-1995 đề nghị, trong một số phương án nhân sự, đưa Nguyễn Hà Phan vào vị trí “Bí thư trực thứ nhất của Ban Bí thư”.

Đây là một chi tiết rất đáng chú ý.

Bởi nó cho thấy một điều:

Ngay trước khi vụ hồ sơ bùng nổ, Nguyễn Hà Phan không phải một nhân vật đang suy yếu.

Ngược lại, ông còn được một số người xem là ứng viên cho vị trí cao hơn.

Nếu thông tin này được kiểm chứng bằng bản gốc của lá thư, nó sẽ giúp chúng ta dựng lại chính xác hơn tình hình nhân sự năm 1995.

Nhưng hiện tại, bản thân thông tin này vẫn cần ghi rõ nguồn:

[CÓ NGUỒN HỒI CỐ]

chứ chưa nên ghi:

[ĐÃ XÁC NHẬN BẰNG VĂN BẢN GỐC]

---

7. Một nghịch lý lịch sử

Đây là nghịch lý lớn nhất của hồ sơ Nguyễn Hà Phan:

Một người có quá khứ mà sau này được dùng làm căn cứ khai trừ lại có thể đi một chặng đường rất dài trong hệ thống chính trị và lên đến Bộ Chính trị.

Nghịch lý này không tự nó chứng minh rằng năm 1996 là một vụ thanh trừng chính trị.

Nhưng nó buộc chúng ta phải đặt câu hỏi về cơ chế thông tin.

Có ít nhất bốn khả năng cần xem xét:

Khả năng thứ nhất: hồ sơ quá khứ không được biết đầy đủ

Nếu vậy, vấn đề nằm ở lưu trữ, thẩm tra và truyền đạt thông tin.

Khả năng thứ hai: hồ sơ có tồn tại nhưng được đánh giá là đã được xử lý

Nếu vậy, cần biết ai đánh giá, dựa trên tiêu chuẩn nào và vào thời điểm nào.

Khả năng thứ ba: hồ sơ được biết nhưng mức độ nghiêm trọng chưa được nhận thức đầy đủ

Nếu vậy, vấn đề nằm ở quá trình đánh giá chứng cứ và trách nhiệm nhân sự.

Khả năng thứ tư: hồ sơ được biết nhưng chỉ đến năm 1995–1996 mới được đưa trở lại thành một vấn đề chính trị

Nếu vậy, cần nghiên cứu mối quan hệ giữa hồ sơ quá khứ và tranh chấp quyền lực hiện tại.

Hiện chưa thể chọn một trong bốn khả năng này nếu không có thêm tài liệu.

---

8. Không được biến “bối cảnh chính trị” thành “nguyên nhân”

Đây là nguyên tắc cần khóa lại cho toàn bộ cuốn sách.

Ta có thể chứng minh rằng:

• Nguyễn Hà Phan là Ủy viên Bộ Chính trị;
• ông tham gia tranh luận về đường hướng phát triển;
• ông được một số nguồn mô tả là có khuynh hướng bảo thủ;
• ông phê phán Võ Văn Kiệt;
• ông được đồn đoán hoặc đề xuất cho những vị trí cao hơn;
• vụ việc xảy ra ngay trước Đại hội VIII;
• và ông bị khai trừ vào năm 1996.

Nhưng từ đó không thể tự động kết luận:

“Ông bị khai trừ vì đấu tranh với Võ Văn Kiệt.”

Đó là một giả thuyết nhân quả.

Muốn chứng minh phải có bằng chứng về mối liên hệ trực tiếp.

Đây chính là chỗ phương pháp “Đối thoại” phải khác với hồi ký chính trị hoặc văn chương lịch sử.

---

9. Nhưng cũng không nên phủ nhận yếu tố quyền lực

Ngược lại, nếu nói:

“Vụ Nguyễn Hà Phan hoàn toàn không liên quan đến đấu tranh quyền lực”

thì cũng là một khẳng định vượt quá chứng cứ.

Bởi các nguồn học thuật cho thấy cuộc tranh luận lãnh đạo trước Đại hội VIII rất căng thẳng. Womack viết rằng Nguyễn Hà Phan là người phê phán Võ Văn Kiệt và được đồn đoán là một khả năng thay thế ông Kiệt.

Các nghiên cứu về Đổi mới cũng đặt việc Nguyễn Hà Phan bị loại khỏi Bộ Chính trị trong bối cảnh tranh luận về chuyển tiếp lãnh đạo năm 1996.

Vì vậy, cách viết đúng nhất ở thời điểm này là:

Vụ Nguyễn Hà Phan có một hồ sơ kỷ luật chính thức liên quan đến quá khứ chiến tranh; đồng thời nó xảy ra trong một cuộc tranh luận gay gắt về đường lối và nhân sự trước Đại hội VIII. Mối quan hệ nhân quả giữa hai tầng này cần được chứng minh bằng tài liệu, không thể suy đoán.

Đây nên trở thành một trong những câu then chốt của cuốn sách.

---

10. Bốn con người — bốn câu hỏi

Từ đây, ta có thể đặt bốn câu hỏi cho bốn nhân vật.

Với Đỗ Mười

Ông biết gì về quá khứ Nguyễn Hà Phan khi đưa ông vào những vị trí cao?

Với Võ Văn Kiệt

Quan hệ giữa ông và Nguyễn Hà Phan thực tế đã thay đổi như thế nào, và ông có vai trò gì trong quá trình hồ sơ được khơi lại?

Với Đào Duy Tùng

Nguyễn Hà Phan có phải là một đồng minh chính trị trong cuộc tranh luận trước Đại hội VIII hay chỉ là người có quan điểm gần nhau trên một số vấn đề?

Với Lê Đức Anh

Ông nhìn Nguyễn Hà Phan như thế nào trong cấu trúc quyền lực và nhân sự cuối nhiệm kỳ VII?

Đặc biệt, cần tránh việc gán cho bốn người này những động cơ mà tài liệu chưa chứng minh.

Đối thoại lịch sử không phải là đọc ý nghĩ của người đã mất.

Đó là đặt câu hỏi mà chứng cứ có thể trả lời.

---

11. Nguyễn Đình Hương đứng ở đâu trong bức tranh này?

Nếu Đỗ Mười, Võ Văn Kiệt, Lê Đức Anh và Đào Duy Tùng đại diện cho tầng quyền lực chính trị, thì Nguyễn Đình Hương đại diện cho một tầng khác:

cơ chế thẩm tra chính trị nội bộ.

Điều này đặc biệt quan trọng.

Theo tiểu sử chính thức, Nguyễn Đình Hương được bổ nhiệm làm Trưởng Ban Bảo vệ chính trị nội bộ Trung ương từ tháng 7-1993 — tức đúng thời kỳ Nguyễn Hà Phan đang ở vị trí cao trong Bộ Chính trị. Sau đó ông giữ chức Phó Trưởng ban từ tháng 7-1996.

Như vậy, khi Huy Đức thuật lại lời Nguyễn Đình Hương về quá trình tìm kiếm hồ sơ Nguyễn Hà Phan, chúng ta không đang nghe lời của một người đứng ngoài cuộc.

Ông là người từng giữ vị trí trực tiếp liên quan đến công tác bảo vệ chính trị nội bộ.

Nhưng lời kể của ông vẫn là lời kể hồi cố, không phải bản thân hồ sơ.

Đây là hai điều phải đồng thời được giữ.

---

12. Vụ Nguyễn Hà Phan có phải là “thanh trừng”?

Từ “thanh trừng” rất dễ được sử dụng.

Nhưng trong một nghiên cứu nghiêm túc, phải định nghĩa nó.

Nếu “thanh trừng” chỉ có nghĩa:

một nhân vật chính trị bị loại khỏi quyền lực,

thì có thể dùng như một mô tả rất rộng.

Nhưng nếu “thanh trừng” hàm ý:

hồ sơ sai phạm chỉ là cái cớ được dựng lên để loại một đối thủ chính trị,

thì đó là một cáo buộc hoàn toàn khác.

Hiện những tài liệu chúng ta có không đủ để chứng minh mệnh đề thứ hai.

Ngược lại, chúng ta đã có một quyết định chính thức nêu lý do cụ thể liên quan đến việc khai báo trong thời gian bị bắt.

Vì vậy, ở giai đoạn này, cuốn sách không nên gọi vụ việc là “một cuộc thanh trừng chính trị”.

Nó nên gọi là:

một vụ kỷ luật chính trị có hồ sơ sai phạm quá khứ rõ ràng về mặt kết luận chính thức, nhưng xảy ra trong một thời điểm đấu tranh nhân sự và đường lối rất gay gắt.

Đó là cách diễn đạt thận trọng hơn.

---

13. Câu hỏi khó nhất vẫn còn phía trước

Đến đây, chúng ta đã biết nhiều hơn về Nguyễn Hà Phan.

Nhưng nghịch lý lớn nhất vẫn chưa được giải quyết:

Tại sao một quá khứ đủ nghiêm trọng để dẫn đến khai trừ năm 1996 lại không ngăn được ông đi tới Bộ Chính trị năm 1993?

Đây không còn chỉ là câu hỏi về Nguyễn Hà Phan.

Nó là câu hỏi về nhà nước, đảng, hồ sơ nhân sự và trí nhớ thể chế.

Một hệ thống chính trị có thể quên một hồ sơ quan trọng không?

Nếu có, vì sao?

Nếu không, ai đã biết?

Nếu nhiều người biết, tại sao họ vẫn sử dụng ông?

Nếu hồ sơ bị thất lạc, trách nhiệm thuộc về ai?

Nếu hồ sơ được phục hồi sau hàng chục năm, mức độ tin cậy của nó được đánh giá như thế nào?

Và nếu Nguyễn Hà Phan đã từng được tổ chức xem xét, kiểm tra sau khi ra tù năm 1964 như các nguồn hồi cố thuật lại, thì kết quả của lần kiểm tra đó là gì?

Đây có thể là chiếc chìa khóa quan trọng nhất để hiểu toàn bộ vụ án.

Bởi nếu năm 1964 tổ chức đã biết một phần sự việc và vẫn tiếp tục sử dụng Nguyễn Hà Phan, thì câu chuyện năm 1996 sẽ mang một ý nghĩa khác.

Nếu năm 1964 tổ chức không biết những thông tin mà năm 1995–1996 mới phát hiện, thì ý nghĩa lại khác.

Hai khả năng ấy dẫn đến hai lịch sử hoàn toàn khác nhau.

---

KẾT LUẬN CHƯƠNG XIV

Nguyễn Hà Phan không thể được nghiên cứu như một nhân vật đứng một mình.

Ông nằm giữa một thế hệ lãnh đạo gồm Đỗ Mười, Lê Đức Anh, Võ Văn Kiệt, Đào Duy Tùng và nhiều nhân vật khác, trong một giai đoạn mà Việt Nam vừa tiếp tục Đổi mới vừa tranh luận gay gắt về giới hạn của Đổi mới và vấn đề chuyển giao quyền lực.

Các nguồn học thuật xác nhận Nguyễn Hà Phan là một nhân vật có quan điểm được xem là bảo thủ hơn, từng phê phán Võ Văn Kiệt và được xem như một khả năng trong cuộc chuyển tiếp lãnh đạo.

Các nguồn hồi cố lại cho thấy trước khi bị loại, ông từng được một số người đề xuất cho những vị trí rất cao.

Nhưng chưa có đủ chứng cứ để kết luận rằng đấu tranh quyền lực là nguyên nhân của việc khai trừ.

Cũng chưa có đủ chứng cứ để nói rằng yếu tố chính trị hoàn toàn không liên quan đến cách vụ việc được đưa ra và xử lý.

Do đó, hồ sơ phải được giữ ở trạng thái mở.

Và câu hỏi quan trọng nhất của chương tiếp theo sẽ là:

Năm 1964, Nguyễn Hà Phan đã được tổ chức xử lý như thế nào sau khi trở về từ nhà tù?

Nếu tìm được câu trả lời, chúng ta có thể nối được ba mốc:

1964 → 1991–1993 → 1995–1996.

Đó chính là đường dây có thể giải thích vì sao một quá khứ từng được xem xét lại có thể trở thành căn cứ loại một Ủy viên Bộ Chính trị hơn ba mươi năm sau.

Hoàng Phong Nhã 

Tài liệu tham khảo chính

1. Brantly Womack, “Vietnam in 1996: Reform Immobilism,” Asian Survey, Vol. 37, No. 1, 1997, tr. 79–87.
2. Huy Đức, Bên Thắng Cuộc – Quyền Bính, Chương 19, phần “Vụ án Nguyễn Hà Phan” — nguồn hồi cố, cần đối chiếu với hồ sơ gốc.
3. Văn kiện Quốc hội toàn tập, Tập VIII (1992–1997), hồ sơ nhân sự và các văn kiện liên quan đến Nguyễn Hà Phan.
4. Danh sách Bộ Chính trị khóa VII, nguồn tư liệu chính thức của Đảng.
5. Adam Fforde và các nghiên cứu về Đổi mới giai đoạn 1986–1996, trong đó đặt vụ Nguyễn Hà Phan trong bối cảnh chuyển tiếp lãnh đạo trước Đại hội VIII.
6. South China Morning Post, “Fast-rising official under house arrest,” 27-4-1996 — nguồn báo chí đương thời; các cáo buộc trong bài phải được phân loại riêng, không coi là chứng cứ độc lập.

Posted in: ĐỐI THOẠI VỚI NGUYỄN HÀ PHAN